🖊 Γράφει ο Αντώνης Ρέλλας
Ανάπηρος ακτιβιστής, σκηνοθέτης, μέλος της συλλογικότητας ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ
📅 Σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Νοηματικών Γλωσσών, θυμόμαστε ότι οι νοηματικές γλώσσες είναι γλώσσες πλήρεις, αυτόνομες και συγκροτούν κοινότητες αντίστασης.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών, υπάρχουν περίπου 72 εκατομμύρια (Κ)κωφοί παγκοσμίως, με περισσότερες από 300 διαφορετικές νοηματικές γλώσσες. Περισσότερο από το 80% των Κωφών ζει σε αναπτυσσόμενες χώρες, χωρίς πλήρη πρόσβαση ούτε στην εκπαίδευση, ούτε στην πληροφόρηση.
Στις Κοινότητες των Κωφών δεν έχει σημασία ο βαθμός ακουστικής απώλειας, αλλά η γνώση της γλώσσας και ο σεβασμός της κουλτούρας.
Σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν εργαλειακά σκηνικά φιλανθρωπικής συγκίνησης. Και σίγουρα δεν είναι εργαλεία χειρονομιών που γίνονται viral δίχως επίγνωση του νοήματός τους.
Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, το “I Love You” (ILY) στο δακτυλικό αλφάβητο της Αμερικανικής Νοηματικής Γλώσσας γίνεται και πάλι viral.
Όχι από μια Κωφή ακτιβίστρια.
Αλλά από την Έρικα Κερκ, τη χήρα του ακροδεξιού σχολιαστή Τσάρλι Κερκ, η οποία εμφανίστηκε στη σκηνή δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ και σήκωσε το χέρι της σχηματίζοντας την πλέον αναγνωρίσιμη χειρομορφή της Κοινότητας των Κωφών.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το ILY έχει χρησιμοποιηθεί δημόσια από πολιτικούς και θρησκευτικούς ηγέτες σε διεθνές επίπεδο ως χειρονομία ένταξης, αγάπης και θετικής πρόθεσης.
Την έχουμε δει από τον Δαλάι Λάμα, τον Πάπα Φραγκίσκο, τον Μπιλ Κλίντον, τον Μπαράκ Ομπάμα και πολλούς άλλους.
Και όχι — δεν ήταν «κέρατα».
Ήταν I–L–Y: I Love You.
Μια νοηματική πρόταση.
Όχι ένα εφέ.
Αλλά για εμάς, η στιγμή αυτή, που η Έρικα υψώνει το ILY δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ, είναι γεμάτη αντιφάσεις.
📌 Τον Ιανουάριο του 2025, ο Τσάρλι Κερκ ανέφερε σε δημόσια ομιλία του πως οι διερμηνείς νοηματικής γλώσσας στις ενημερώσεις έκτακτης ανάγκης είναι «υπερβολικοί». Ένας ολόκληρος γλωσσικός πολιτισμός, μια κοινότητα με ιστορία, ανάγκες και αγώνες, μετατράπηκε στη σκέψη του σε «παρέμβαση» που χαλάει το κάδρο. «Υπάρχουν υπότιτλοι», είπε. Σαν να λέει: «δεν χρειάζεται να σας βλέπουμε».
Η National Association of the Deaf (NAD) και δεκάδες ανάπηροι ακτιβιστές απάντησαν στον προνομιούχο Κερκ ότι είναι ανίδεος και δεν κατανοεί ούτε την αναγκαιότητα της νοηματικής γλώσσας, ούτε την κουλτούρα της Κοινότητας των Κωφών. Του εξήγησαν ότι οι υπότιτλοι δεν αποτελούν επαρκές ή ισότιμο υποκατάστατο και ότι η απαξίωση της διερμηνείας αποτελεί μορφή μισαναπηρισμού, καθώς αποκλείει έναν ολόκληρο πληθυσμό από τη δυνατότητα πρόσβασης σε ζωτικής σημασίας πληροφορίες.
Η αντίδραση ήταν μαζική και έντονη, όχι μόνο από οργανώσεις των Κωφών αλλά και από ευρύτερους αναπηρικούς φορείς.
Η δήλωση του Κερκ θεωρήθηκε συνειδητή πολιτική στάση αποκλεισμού και αδιαφορίας.
Και μόλις λίγους μήνες μετά, η ίδια του η σύζυγος στέκεται στη σκηνή δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ και σχηματίζει με τα δάχτυλά της την πιο εμβληματική χειρομορφή της νοηματικής: το “I Love You”.
Όχι γιατί τη γνωρίζει. Ούτε γιατί τη σέβεται. Αλλά γιατί είναι χρήσιμη. Γιατί είναι συγκινητική. Γιατί δουλεύει καλά μπροστά στην κάμερα.
❗ Το ILY δεν ειπώθηκε για την κοινότητα των Κωφών — ειπώθηκε για να αποκομίσει όφελος η σύζυγος του δολοφονημένου Κερκ.
Η υποκρισία δεν είναι απλώς αισθητική.
Είναι πολιτική.
Και το πρόβλημα δεν είναι ότι η Έρικα Κερκ έκανε τη χειρονομία. Είναι ότι την έκανε ακριβώς εκεί που η γλώσσα που συμβολίζει αυτή η χειρονομία έχει εξοβελιστεί: δίπλα σε πολιτικούς που κόβουν τη χρηματοδότηση, καταργούν τη νομοθεσία ένταξης και αντιμετωπίζουν τα ανάπηρα και Κωφά άτομα ως περιττά.
Η Έρικα υψώνει το “I Love You” δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ — τον άνθρωπο που στις 20 Ιανουαρίου 2025 υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την κατάργηση όλων των κρατικών προγραμμάτων Ποικιλομορφίας, Ισότητας, Ένταξης και Προσβασιμότητας (DEIA).
Σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου, δεν θυμόμαστε τη νοηματική επειδή είναι «όμορφη» ή «συγκινητική».
Τη διεκδικούμε.
Τη σεβόμαστε.
Την υπερασπιζόμαστε απέναντι σε εκείνους και εκείνες που την εργαλειοποιούν δίχως κανένα νοιάξιμο για τα ανάπηρα και Κωφά υποκείμενα που αξιώνουν ανθρώπινα δικαιώματα.
Πηγή: Προσωπική σελίδα facebook του Αντώνη Ρέλλα ⇓
