Ο πλανήτης γη και σύριγγα εμβολίου πάνω στον πλανήτη
Πηγή Εικόνας: pixabay/qimono

Εισαγωγή

Ζούμε σε μια περίεργη εποχή. Όλοι μιλούμε για παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, για παγκόσμιο πολίτη, για αλληλεγγύη κ.ά., χωρίς ωστόσο, οι όροι αυτοί να έχουν ακόμη παγκόσμιο χαρακτήρα, όπως θα περίμενε κανείς. Οι λαοί του πλανήτη σχηματίζουν ένα πλούσιο μωσαϊκό από άποψη οικονομίας, κουλτούρας και πολιτισμού. Αλλού πολύς πλούτος κι αλλού ανυπόφορη φτώχεια. Ισότητα πουθενά! Η διαφοροποίηση αυτή φαίνεται καθαρά τώρα που όλοι οι λαοί πασχίζουν να απαλλαγούν από την πανδημία του covid 19. Κάποιοι, άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο πλούσιοι, καταφέρνουν να χρησιμοποιούν τα όπλα που η επιστήμη προσφέρει –εμβόλιο και φάρμακα– και να μειώνουν τις καταστροφικές συνέπειες της πανδημίας. Κάποιοι άλλοι των οποίων η φτώχεια ενδημεί στις χώρες τους –π.χ. Ινδία– δεν προλαβαίνουν να μετρούν σε χιλιάδες κάθε μέρα τους νεκρούς τους. Και ενώ υπάρχουν παγκόσμιοι Οργανισμοί –Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ)–, τώρα και κοντά ενάμιση χρόνο κάνουν πως δεν βλέπουν αυτά που συμβαίνουν γύρω τους. Δεν βλέπουν τις φωτιές που καίνε μέρα νύχτα στα κρεματόρια της Ινδίας 1 , για να προλάβουν να κάψουν τους νεκρούς τους!

Υπάρχει λύση;

Τις τελευταίες μέρες μερικοί άνθρωποι φαίνεται να ξύπνησαν και προβληματίζονται για τους λαούς του τρίτου κόσμου. Πες από ευαισθησία, πες γιατί φοβούνται τη μετάδοση του ιού και στους ίδιους σκέφτονται ότι κάτι πρέπει να γίνει! Αλλά τι; Ακούγονται διάφορες απόψεις. Η πιο συνηθισμένη είναι:

(i) Να χαρακτηριστεί το εμβόλιο κατά του covid 19 παγκόσμιο αγαθό για όλους τους λαούς του πλανήτη και
(ii) Να ανασταλεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς σε ό,τι αφορά τις πατέντες παρασκευής του εμβολίου, ώστε να καταστεί δυνατή η παραγωγή και η χορήγησή του δωρεάν στους λαούς των υπανάπτυκτων χωρών.

Σε ό,τι αφορά το πρώτο μέρος πιστεύω ότι όλοι συμφωνούμε. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο αυτό φαίνεται να είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο, για τους ακόλουθους λόγους:

(i) Η παγκόσμια ομοσπονδία των φαρμακευτικών εταιρειών αντέδρασε ήδη και δηλώνει, ότι δεν πρόκειται να δεχτεί μια τέτοια απόφαση.
(ii) Αλλά και αν ακόμη πιεστεί και ενδώσει, αφενός θα χρειαστούν μακροχρόνιες και δύσκολες διαπραγματεύσεις και αφετέρου δεν υπάρχουν οι κατάλληλες τεχνικές εγκαταστάσεις για γρήγορη παραγωγή του εμβολίου. Και βέβαια ο ιός δεν περιμένει.

Τι προτείνεται

Οι όροι “παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον” και “παγκόσμιος πολίτης”, που μέχρι σήμερα είναι κενοί περιεχομένου, πρέπει επιτέλους να τεθούν με τη σωστή τους διάσταση και να αποκτήσουν το ουσιαστικό περιεχόμενο που υποδηλώνουν.

Αντί να καταφεύγουμε σε χρονοβόρες και αβέβαιες, ως προς τα αποτελέσματά τους διαδικασίες, ας βάλουμε όλοι το χέρι στην τσέπη, ώστε να συγκεντρωθούν τα χρήματα που απαιτούνται για την αγορά των εμβολίων και την δωρεάν διάθεσή τους στους φτωχούς λαούς. Υποθέτω, ότι για μια τέτοια ενέργεια μπορούμε να διαπραγματευθούμε με τις εταιρείες παραγωγής και θεωρώ βέβαιο, ότι θα πετύχουμε σοβαρή έκπτωση.

Πιστεύω, ότι αυτή είναι μια ρεαλιστική πρόταση, που περιλαμβάνει δύο σημαντικές παραμέτρους: Η μία είναι η σωτηρία εκατομμυρίων ανθρώπων, που κινδυνεύουν να πεθάνουν μέσα σε αφόρητους πόνους και μοναξιά και η άλλη είναι η έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας και η εξασφάλιση της υγείας όλων των ανθρώπων της γης.

Μια άλλη ρηξικέλευθη πρόταση είναι: Όλοι οι λαοί να αποφασίσουν ένα είδος εκεχειρίας για ένα χρόνο2. Να σταματήσουν τις πολεμικές συγκρούσεις και να διαθέσουν τους πακτωλούς των χρημάτων που ξοδεύονται για την πραγματοποίηση εξοπλιστικών προγραμμάτων για το σκοπό αυτό. Έτσι θα εξοικονομηθούν πολύ περισσότερα χρήματα από αυτά που χρειάζονται για την αγορά και την δωρεάν διάθεση των εμβολίων.

Συζήτηση

Η τελευταία πρόταση φαίνεται να είναι ουτοπική. Μοιάζει με φαντασία, με όνειρο. Αλλά μήπως όλη μας η ζωή δεν είναι ένα σύνολο από όνειρα; Μερικές φορές είναι χρήσιμο να καταφεύγουμε σ’ αυτά.

Είναι αλήθεια, ότι η πραγματοποίηση τέτοιων προτάσεων προϋποθέτει την ύπαρξη μιας άλλης ηθικής και άλλης κουλτούρας, η οποία είναι άγνωστη στην πλειονότητα των σημερινών ανθρώπων! Ωστόσο, και το Σύνταγμά μας και όλοι οι φρόνιμοι και ηθικά –με την ευρεία έννοια του όρου– σκεπτόμενοι άνθρωποι, Έλληνες και ξένοι, εμμέσως πλην σαφώς, οραματίζονται ένα άλλο μελλοντικό κόσμο, διαφορετικό από τον σημερινό.

Και, βέβαια, δεν θα πάψω να τονίζω, ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με κατάλληλη εκπαίδευση από το νηπιαγωγείο μέχρι και το λύκειο. Μήπως, λοιπόν, είναι καιρός να επιχειρήσουμε τις αλλαγές που χρειάζονται στο εκπαιδευτικό μας σύστημα γενικά και ειδικά στα αναλυτικά προγράμματα, στα βιβλία και στις μεθόδους διδασκαλίας, με στόχο τη διαμόρφωση του ηθικού, του κοινωνικού και αλληλέγγυου παγκόσμιου πολίτη, ανεξάρτητα από την καταγωγή, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τη φυλή το χρώμα κ.λπ., που έχει ανάγκη σήμερα η κοινωνία μας; Ας το σκεφτούμε!


  1. Σύμφωνα με τα ειδησεογραφικά πρακτορεία οι νεκροί το τελευταίο εικοσιτετράωρο στην Ινδία ξεπέρασαν τις 4.000.
  2. Μια τέτοια ενέργεια θα είχε άλλωστε σημαντική συμβολική αξία εν όψει και των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο.

Σχετικά με τον συντάκτη

Κώστας Χρηστάκης
Ειδικός Πάρεδρος ε.τ. του Π.Ι.

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή