Απευθυνθήκαμε στον εκπαιδευτή της σχολής Liberty Assistance and Guide Dogs, Γιάννη Κονδράρο, προκειμένου να μάθετε πώς μπορεί κάποιος να λάβει έναν σκύλο οδηγό.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, η Ελλάδα είναι πολύ πίσω σε θέματα που αφορούν στην μέριμνα για την κινητικότητα των ατόμων με μερική ή ολική απώλεια όρασης. Η μετακίνησή τους είναι γεμάτη επικίνδυνα εμπόδια ακόμα και στις πιο πολυσύχναστες περιοχές της Αθήνας. Ένας σκύλος – οδηγός όμως, είναι εκπαιδευμένος να ξεπερνά όλες τις «παγίδες» που βάζει η ελληνική ασυνειδησία.

Ο Γιάννης Κονδράρος είναι εκπαιδευτής σκύλων έρευνας και διάσωσης στην Πολεμική Αεροπορία. Τα τελευταία χρόνια, όμως, όπως εξηγεί στο meallamatia.gr, είναι εκπαιδευτής στη Σχολή Liberty Assistance and Guide Dogs, στην οποία εκπαιδεύονται σκύλοι που γίνονται τα «μάτια» ανθρώπων που δεν μπορούν να βλέπουν. Επιπρόσθετα στη χώρα μας ελάχιστα άτομα διαθέτουν σκύλο – οδηγό, ο Γιάννης προσπαθεί να διασφαλίσει για ακόμα περισσότερους αυτό το προνόμιο, που στην ελληνική πραγματικότητα μπορεί να αναδειχθεί σε ζήτημα ζωής και θανάτου…

Εκπαίδευση Σκύλου & χειριστής

Με όνειρο να βάλει το δικό του λιθαράκι στην βελτίωση της κατάστασης, ο Γιάννης Κονδράρος στηρίζει τη συγκεκριμένη σχολή σκύλων – οδηγών, που λειτουργεί με την προσφορά των χορηγών της και κάποιων εθελοντών. Τον ρωτάμε πόσα χρόνια χρειάζεται ένας σκύλος για να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του έτσι ώστε να είναι έτοιμος να αναλάβει την ασφαλή καθοδήγηση του εν δυνάμει ατόμου με προβλήματα όρασης. «Ένας σκύλος χρειάζεται περίπου δύο χρόνια εκπαίδευση για να είναι έτοιμος», αναφέρει ο Γιάννης Κονδράρος, τονίζοντας, από την άλλη, ότι οι υποψήφιοι που κάνουν αιτήσεις για να αποκτήσουν ένα σκύλο οδηγό, περνούν πάντα από αξιολόγηση. «Αρχικά, πρέπει να είναι φιλόζωοι. Να αγαπούν τα ζώα και ειδικότερα τα σκυλιά», τονίζει ο εκπαιδευτής.

Ο χειριστής του σκύλου – οδηγού διδάσκεται τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συνεργαστεί με το σκύλο οδηγό κατά τη διάρκεια μιας εντατικής περιόδου εκπαίδευσης, διάρκειας περίπου ενός μήνα. Υπό την επίβλεψη ενός εκπαιδευτή της σχολής, η εκπαίδευση του σκύλου – οδηγού πραγματοποιείται στα μέτρα, τις ανάγκες και τις επιθυμίες του χειριστή, συνήθως μέσα στο περιβάλλον του σπιτιού του. Μόλις η περίοδος της εκπαίδευσης ολοκληρωθεί, ο σκύλος και ο νέος του ιδιοκτήτης ξεκινούν την κοινή τους ζωή, συνεχίζοντας όμως την εκπαίδευσή τους ώστε να μάθουν να διαχειρίζονται το περιβάλλον του σπιτιού. Η υποστήριξη στους χειριστές από τους εκπαιδευτές δεν σταματάει εδώ, αφού κάθε χειριστής σκύλου – οδηγού μπορεί να βασίζεται στη συνεχή υποστήριξη από τη Liberty Guide Dogs, όπως τονίζει ο κ. Κονδράρος.

σκύλοι οδηγοί

Υποστήριξη και στα ΜΜΜ

Αφού ο σκύλος αποκτήσει όλες τις απαιτούμενες ικανότητες που χρειάζεται ένας αξιόπιστος σκύλος – οδηγός, απομένει το τελευταίο στάδιο της εκπαίδευσης. Αυτό συνιστά όλες τις ικανότητες, που ένας σκύλος – οδηγός χρειάζεται, έτσι ώστε να συνεργάζεται αποτελεσματικά με τον χειριστή του. Αν για παράδειγμα ο χειριστής ζει στην πόλη, στο τελικό στάδιο της εκπαίδευσης δίνεται περισσότερη προσοχή στις δημόσιες συγκοινωνίες και σε πολύπλοκες διαδρομές. Αν ο χειριστής ζει στην ύπαιθρο, θα δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στον τρόπο που ο σκύλος – οδηγός θα τον καθοδηγήσει σε δρόμους που δεν έχουν οριοθετημένη διαδρομή.

Για μια καλή ομάδα

Αφού διαπιστωθεί ότι κάποιος πληροί τα κριτήρια και λάβει τον σκύλο-οδηγό, μετά τον πρώτο μήνα, οι ειδικοί της σχολής τους επισκέπτονται για να δουν εάν η συμβίωση με τον σκύλο είναι η ιδανική. Επισκέψεις γίνονται ξανά στον τρίτο μήνα της συμβίωσης. Σύμφωνα με τον εκπαιδευτή, ο έκτος μήνας θεωρείται ο πιο σημαντικός σαν ανεξάρτητη ομάδα, γιατί εκεί φαίνεται ξεκάθαρα πόσο έχουν δέσει σκύλος και χειριστής. Από κει και πέρα, οι επισκέψεις γίνονται μια φορά τον χρόνο μέχρι ο σκύλος να συνταξιοδοτηθεί (περίπου 8-9 ετών).

Τα προβλήματα στην Αθήνα

Σε όλα σχεδόν τα πεζοδρόμια υπάρχουν οδηγοί όδευσης τυφλών. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι γνωρίζοντες, αυτοί είναι τοποθετημένοι με λάθος τρόπο, δεν οδηγούν πουθενά και τις περισσότερες φορές κόβονται ξαφνικά σε διάφορα σημεία. Παράλληλα, τα άτομα με προβλήματα όρασης πρέπει να αντιμετωπίσουν και την ασυνείδητη πλευρά των πολιτών.

Τα άτομα με προβλήματα όρασης αντιμετωπίζουν καθημερινά δεκάδες εμπόδια. Μερικά από αυτά είναι οι ταμπέλες, τα δέντρα, τα παράνομα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, οι κολόνες, που έχουν τοποθετηθεί σε λάθος σημεία -όπως για παράδειγμα σε πολύ στενά πεζοδρόμια- με αποτέλεσμα οι άνθρωποι αυτοί να αναγκάζονται να βγουν στο δρόμο για να συνεχίσουν την πορεία τους με κίνδυνο να τους παρασύρει κάποιο Ι.Χ. «Στο ήδη δύσκολο περιβάλλον της Ελλάδας ο σκύλος – οδηγός καλείται να αντιμετωπίσει προβλήματα παίρνοντας πρωτοβουλίες (έξυπνη ανυπακοή) σε τυχόν προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ο χειριστής του στις καθημερινές του μετακινήσεις χωρίς να τα γνωρίζει», επισημαίνει ο εκπαιδευτής.

Κολάζ φωτογραφιών: 1. Παιδιά με σκύλο οδηγό 2+3.Ο Γιάννης Κονδράρος κάνει βόλτα με σκύλο οδηγό

Με τα μάτια ενός σκύλου-οδηγού

«Οι σκύλοι-οδηγοί είναι τα μάτια τους, το μυαλό τους, η παρέα τους, η παρηγοριά τους. Είναι τα πάντα για τους χειριστές», αναφέρει ο Γιάννης Κονδράρος και επισημαίνει μια σειρά πλεονεκτημάτων που προσφέρουν τα αξιολάτρευτα τετράποδα στα άτομα με αναπηρίες.

Ένας σκύλος-οδηγός μπορεί και βοηθά τα άτομα με απώλεια όρασης να αποφεύγουν εμπόδια που δεν εντοπίζονται με το ειδικό λευκό μπαστούνι, όπως οι ταμπέλες, τα χαμηλά μπαλκόνια, αλλά και οι άνθρωποι, που ενώ κινούνται ξαφνικά σταματούν μπροστά τους, διακόπτοντας την πορεία τους.

Οι χειριστές κινούνται πιο εύκολα με τους σκύλους-οδηγούς. Κι αυτό γιατί μειώνουν το καθημερινό στρες μετακίνησης, βοηθώντας τους να βρίσκουν το φανάρι, τις διαβάσεις και να περνούν τον δρόμο με ασφάλεια. Επίσης, με την πάροδο του χρόνου, αναγνωρίζουν τις διαδρομές και τις αποστάσεις, κάτι που διευκολύνει εξίσου τους χειριστές.

Οι σκύλοι οδηγοί περπατούν πάντα σε ευθεία γραμμή και ακολουθούν εντολές πλοήγησης όπως “γύρνα”, “πάμε”, “βρες κράσπεδο”, “βρες κιόσκι”, και πολλές ακόμη εντολές. Επίσης, ακολουθούν εντοπισμούς αντικειμένων ή σημείων εφόσον τους ζητηθεί όπως πόρτες ή καρέκλες και αποφεύγουν τα εμπόδια που θα συναντήσουν στις εκάστοτε διαδρομές.

Ο Γιάννης Κονδράρος με μαθητή σε σχολείο και σκύλο οδηγό

Διαδικασία & Προϋποθέσεις

Υπολογίζεται ότι στη χώρα μας υπάρχουν 50.000 έως 60.000 άτομα με προβλήματα όρασης, ενώ ελάχιστα άτομα έχουν σκύλο οδηγό. Ποιοι, όμως, μπορούν να αποκτήσουν έναν τέτοιον εκπαιδευμένο σκύλο και με ποιον τρόπο;

  • Σκύλο-οδηγό μπορούν να αποκτήσουν οι άνθρωποι, που έχουν αδυναμία στην κίνηση λόγω απώλειας όρασης.
  • Πρέπει οι αιτούντες να είναι άνω των 18 ετών.
  • Πρέπει οι ίδιοι να κινούνται και να έχουν ανεπτυγμένη την αίσθηση του προσανατολισμού ενώ είναι σημαντικό να είναι ανεξάρτητοι.
  • Πρέπει να έχουν αναπτύξει τεχνικές κατά την κίνησή τους στο δρόμο και να ακούν πολύ καλά αλλά και να μην έχουν άλλα προβλήματα υγείας.
  • Πρέπει να ξέρουν να κινούνται με λευκό μπαστούνι και να είναι εκπαιδευμένοι πάνω στις δεξιότητες κινητικότητας και προσανατολισμού και στις δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης και να είναι πλήρως ανεξάρτητοι.

Για να κάνεις αίτηση πρέπει…

Όπως εξηγεί ο Γιάννης Κονδράρος, όποιος θέλει να κάνει αίτηση, θα πρέπει να προσκομίσει στη σχολή βεβαιώσεις από γιατρούς και κατάλληλα Κέντρα Αξιολόγησης και Πιστοποίησης Αναπηρίας. Θα πρέπει, επίσης, να βεβαιώνεται για την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης που έχει λάβει. «Επίσης, οι αιτούντες υπογράφουν ένα συμβόλαιο ότι οι σκύλοι οδηγοί ανήκουν στον Οργανισμό Liberty Assistance and Guide Dogs και ότι είναι πλάσματα που χρειάζονται καθημερινή φροντίδα, δουλειά και αγάπη».

«Προσπαθούμε να βρίσκουμε χορηγούς για την εκπαίδευση των σκύλων, που διαρκεί περίπου δύο χρόνια και κοστίζει αρκετά. Σκεφτείτε μόνο ότι την τροφή μας την παρέχει η εταιρεία Purina Proplan και είμαστε περήφανοι που μας στηρίζει», αναφέρει χαρακτηριστικά ο εκπαιδευτής.

Μόλις γίνουν οι απαραίτητες διαδικασίες, οι αιτούντες μπαίνουν σε μια λίστα αναμονής και εφόσον περάσουν την αξιολόγηση και κριθούν ικανοί, μπορεί να περιμένουν ένα εύλογο χρονικό διάστημα διαφορετικά τους δίνονται οι κατάλληλες οδηγίες και δύναται να επαναξιολογηθούν. Ο στόχος και ο σκοπός του Οργανισμού είναι ο σκύλος οδηγός να προσφέρεται εντελώς δωρεάν στους χειριστές.

Αυτή τη στιγμή, ο εκπαιδευτής της ομάδας ετοιμάζει τρία κουτάβια πέντε μηνών, τα οποία βρίσκονται στη φάση κοινωνικοποίησης σε ανάδοχες οικογένειες. Μόλις τα κουτάβια ετοιμαστούν, θα ακολουθήσει η συνεκπαίδευση με τους χειριστές. Γι’ αυτό ο εκπαιδευτής θεωρεί πολύ σημαντική τη βοήθεια που λαμβάνει η σχολή από το δίκτυο εθελοντών για την ανάπτυξη αυτής της προσπάθειας που γίνεται.

Ο Γιάννης Κονδράρος με μάσκα και λευκό μπαστούνι κάνει βόλτα με σκύλο οδηγό

Μπορείτε να ενημερώνεστε στη σελίδα του facebook της σχολής εδώ.

Σχετικά με τον συντάκτη

Με Άλλα Μάτια
Η μοναδική, πλήρως προσβάσιμη για κάθε χρήστη, διαδραστική, κοινωνική πύλη ενημέρωσης στην Ελλάδα!

3 comments on “Σκύλοι οδηγοί: Οι τετράποδοι φύλακες των ανθρώπων με προβλήματα όρασης

  • Avatar
    ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΤΣΙΓΚΟΥ λέει:

    Καταπληκτικός και μοναδικός ΑΝΘΡΩΠΟΣ ο κύριος Γιάννης Κονδράρος!!! Συγχαρητήρια για όλη αυτήν την προσπάθεια να γίνουν ουσιαστικά βήματα κόντρα σε όλες τις δυσκολίες που δυστυχώς προβάλει η χώρα μας στην ειδική αγωγή.

    Απάντηση
  • Avatar
    Μαίρη Θωμοπούλου λέει:

    Θερμά συγχαρητήρια για την τόσο κρίσιμη δουλειά που επιτελείτε! Μακάρι να βρείτε μιμητές και συνεχιστές αυτής της τόσο υπέροχης προσπάθειας!

    Απάντηση
  • Avatar

    Ευχαριστούμε παρά πολύ !!! Τιμή και χαρά μας, να βοηθούμε με τον τρόπο μας, τον συνάνθρωπο !!!

    Απάντηση

Αφήστε σχόλιο