H Ελληνική Πολιτεία, επιχειρεί – μέσω ενός νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών- να επιβάλει κανόνες στην επικοινωνία των θεσμικών φορέων της Πολιτείας με «εκπροσώπους συμφερόντων».
Είναι κάτι που έπρεπε να γίνει, πρέπει να γίνει και μακάρι να γίνει. Κι αν γίνει –που το ευχόμαστε – θα είναι μια πραγματικά ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ που θα τεθεί στην Ελλάδα επίσημα το σοβαρότατο θέμα της διαφάνειας και λογοδοσίας στις σχέσεις θεσμικών φορέων κρατικής εξουσίας και « επιχειρηματικών συμφερόντων». Αυτό δηλαδή που αρχικά και πριν από τουλάχιστον εκατό χρόνια αποκαλείτο «μπαξίσι» (από την τουρκική – αλλά και περσική- λέξη « bahsis») που σήμαινε «άμεσο δάνειο», «χρηματικό ποσό που δίνεται σε κάποιον για να κάνει μια εξυπηρέτηση», στην συνέχεια εξελληνίστηκε και έγινε « φιλοδώρημα» και «φακελάκι» και κατέληξε σε «δωροδοκία». Τα τελευταία χρόνια και ύστερα από σειρά σκανδάλων που άλλα αποδείχτηκαν και άλλα όχι, αυτά τα … φιλικά πάρε-δώσε της «εξουσίας» με εκπροσώπους συμφερόντων πέρασαν σε μιαν άλλη φάση που πλέον λέγεται «άσκηση δραστηριοτήτων επιρροής» και κυρίως χαρακτηρίζονταν με την αγγλική λέξη «lobbying».
Το νομοσχέδιο είναι σκληρό και θέτει αυστηρούς κανόνες στην επικοινωνία των θεσμικών φορέων της πολιτείας με εκπροσώπους συμφερόντων κατά την άσκηση δραστηριοτήτων επιρροής (lobbying) και ήδη αναρτήθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση. Με το ευγενικό τίτλο «Ενίσχυση διαφάνειας και λογοδοσίας σε θεσμικούς φορείς της Πολιτείας, αποκατάσταση ακεραιότητας Ενιαίου Συστήματος Κινητικότητας», εισάγει ως βασική αρχή τη γενική απαγόρευση αποδοχής δώρων, φιλοξενίας και άλλων ωφελημάτων από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τα μέλη της κυβέρνησης, ενώ για τα δώρα αυτά προβλέπει τη δημιουργία ενός συστήματος καταγραφής, δημοσιότητας, φύλαξης, διαχείρισης και αξιοποίησής τους.
«Μητρώο Διαφάνειας»
Δημιουργείται ηλεκτρονική βάση δεδομένων, το «Μητρώο Διαφάνειας», στο οποίο οφείλει να εγγραφεί κάθε «εκπρόσωπος συμφερόντων», δηλαδή φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που έναντι αμοιβής προσπαθεί να επηρεάσει κρατικούς φορείς ώστε να λάβουν απόφαση (μέσω νόμου, προεδρικού διατάγματος, υπουργικής απόφασης κ.λπ.) προς όφελος του πελάτη του. Στο Μητρώο μπορούν να εγγραφούν, άρα και να ασκήσουν δραστηριότητα επιρροής, σωματεία, επαγγελματικές ενώσεις, επιμελητήρια και φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Το Μητρώο τηρείται από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) και η πρόσβαση σε αυτό είναι διαθέσιμη στο κοινό, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ). Κατά τη λήξη του έτους, η ΕΑΔ συντάσσει έκθεση με στατιστικά στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία του Μητρώου και την καταχώριση σχετικών πληροφοριών.
Οι εκπρόσωποι συμφερόντων υποχρεούνται κατά την επικοινωνία τους με τους θεσμικούς φορείς να γνωστοποιούν την ιδιότητά τους ως εκπρόσωποι συμφερόντων, καθώς και την ταυτότητα του πελάτη τους τα συμφέροντα του οποίου εκπροσωπούν, και να ενημερώνουν για τον σκοπό των δραστηριοτήτων επιρροής.
Αντίστοιχα, δικαιούνται να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με το αντικείμενο στο οποίο δραστηριοποιούνται, (εφόσον αυτές δεν είναι εμπιστευτικές), να συμμετέχουν ως ομιλητές σε ακροάσεις επιτροπών, να υποβάλλουν προτάσεις σε σχέδια νόμων και πράξεων, να αιτούνται τη διοργάνωση συναντήσεων με θεσμικούς φορείς και να συμμετέχουν σε αυτές.
Η συζήτηση του νομοσχεδίου θα αποκαλύψει σίγουρα πολύ ενδιαφέρουσες πτυχές των κάθε λογής ανεξέλεγκτων δραστηριοτήτων «ιδιωτών» προς ευνοϊκό προς αυτούς επηρεασμό θεσμικών φορέων ή ατόμων και αναμένεται με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι πάντως ακόμα ΠΟΛΥ νωρίς να σχολιάσει κανείς αυτή την εξέλιξη και το πώς ακριβώς θα γίνει «αποδεκτή» μια «συνεργασία» που κάποτε λεγόταν μπαξίσι, φιλοδώρημα, φακελάκι, δωροδοκία και –απλώς- «lobbying» και περιμένουμε τις εξελίξεις.
