Παιδί με το χέρι του μπροστά στο πρόσωπό του

Η Παγκόσμια οικονομική κρίση και η ολοένα αυξανόμενη ανεργία, που είναι η βασική συνέπεια της, αποτελεί παράγοντα που έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές τόσο σε κοινωνικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο.

Η χώρα μας που τα τελευταία χρόνια ταλανίζεται από την πιο ανελέητη οικονομική κρίση στην ιστορία της, βρίσκεται ίσως στη δεινότερη θέση από τις άλλες χώρες αφού η Κρίση αλλάζει δραματικά σχεδόν όλους τους τομείς της καθημερινότητας και βέβαια επηρεάζει και την ψυχική υγεία των πολιτών.

Σημαντική αύξηση της κατάθλιψης και των αυτοκτονιών “καταγράφουν” τα δεδομένα των ειδικών της ψυχικής υγείας.

Τι γίνεται όμως όταν η οικονομική κρίση βρίσκει κυριολεκτικά και μεταφορικά τον καθρέφτη της στα παιδιά και επηρεάζει την ανάπτυξη της προσωπικότητας και της ψυχοσύνθεσης τους καθώς και τις επιλογές τους; Έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι αυτή η δεινή κατάσταση έχει επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την αυτοεκτίμηση των παιδιών (συγκριτικά με τα προηγούμενα έτη), πράγμα καθόλου αμελητέο δεδομένου ότι η αυτοεκτίμηση είναι το άλφα και το ωμέγα για την επίτευξη των στόχων και για μια ευτυχισμένη ζωή. Από την άλλη γεγονότα όπως η απώλεια εργασίας του γονιού, η ανασφάλεια, το ασταθές περιβάλλον, οι εξοντωτικοί ρυθμοί απασχόλησης, η γκρίνια σαν αποτέλεσμα όλων αυτών των δυσκολιών επηρεάζουν άμεσα την ψυχολογική κατάσταση των παιδιών.

Τώρα, όσον αφορά το μέλλον τους σχετικά με τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό τα πράγματα είναι ακόμα πιο μπερδεμένα και αβέβαια. Σε μεγάλο βαθμό τα παιδιά σχεδιάζουν τη σταδιοδρομία τους “μ’ ένα βήμα πίσω”, δηλαδή επιλέγουν τη σχολή τους με βάση τη μελλοντική απορρόφηση που έχει ο κλάδος “προτίμησης” τους στην αγορά εργασίας, βάζοντας στην άκρη τα πραγματικά τους θέλω και τις φιλοδοξίες τους. Είναι λυπηρό πως εξαιτίας της κρίσης τα παιδιά μας είναι κατά κάποιο τρόπο πεπεισμένα πως όσο κι αν προσπαθήσουν, όσες θυσίες και να κάνουν δεν αρκούν για να πουν ότι το πτυχίο τους θα έχει αντίκρισμα και όπως μεταβάλλονται συνεχώς τα πράγματα δεν ξέρουν καν αν θα ισχύει ή αν θα έχει υποβαθμιστεί προτού καν τελειώσουν τις σπουδές τους, με αποτέλεσμα να αισθάνονται οργισμένα, μετέωρα και ανίσχυρα. Δεν είναι τυχαίο πως 350000 φοιτητές “πήραν των ομματιών τους” για να κυνηγήσουν τα όνειρα τους σε άλλες χώρες, πράγμα όμως το οποίο απαιτεί οικονομική επάρκεια από την πλευρά των γονιών. Φαίνεται πως το πεδίο της κοινωνικής καταξίωσης και η ανάπτυξη της προσωπικότητας μέσα από την πραγματοποίηση των ονείρων τους είναι πλέον μακρινός ορίζοντας.

Άλλο κύριο χαρακτηριστικό της εποχής που δικαιολογεί αυτή την ανασφάλεια και την αγωνία των παιδιών είναι ότι γνωρίζουν πως και τα επόμενα χρόνια, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας που “καταβροχθίζει” τον άνθρωπο αντί να τον υπηρετεί, ενδεχομένως οι εργαζόμενοι όλων των ειδικοτήτων θα αναγκάζονται να αλλάξουν μέχρι και 7 φορές στη ζωή τους επάγγελμα (Job surfing) χαριν επιβίωσης. Αυτό σημαίνει πως στη σύγχρονη κοινωνία της ταχύτητας, των ανεκπλήρωτων αναγκών και της ματαίωσης την ανθρώπινης ατομικότητος δε θα μπορεί να έχει κανείς ένα επάγγελμα για όλη του τη ζωή και φυσικά πίσω από αυτή την προοπτική που τείνει να γίνει δυσάρεστη βεβαιότητα διαφαίνεται πλέον καθαρά ότι η εργασιακή ευελιξία, η προσαρμοστικότητα και η ανάπτυξη δεξιοτήτων είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητες.

Πηγές

Frasquilho, D., de Matos, M.G., Marques, A. et al.(2016).Unemployment, Parental Distress and Youth Emotional Well-Being: The Moderation Roles of Parent–Youth Relationship and Financial Deprivation, Child Psychiatry Hum Dev, 47:
Lazaratou, H., Stavropoulos, V., Charbilas, D., Soldatou, A., Dikeos, D. (2015). Self-esteem of Greek Adolescents: Changes in a Decade of Socioeconomic Hardship#, Adolescent Psychiatry,5,1, pp.3-11(9)

Αφήστε σχόλιο