Οι ανείσπρακτες συντάξεις
Γράφει η Μαρία Στ.-Α. Θεοδωρίδου, Δικηγόρος
Οι κληρονόμοι, των ασφαλισμένων ή συνταξιούχων δικαιούνται να υποβάλλουν αιτήσεις για να λάβουν τις ανείσπρακτες συντάξεις των οικείων τους ακόμα και όταν δεν έχει υποβληθεί αίτηση από τους κληρονομούμενους
Ως κληρονόμοι, μπορείτε να διεκδικήσετε ανείσπρακτες συντάξεις του θανόντος ή αναδρομικά που προκύπτουν από επαναϋπολογισμούς, απευθυνόμενοι στα αρμόδια τμήματα πληρωμών του e-ΕΦΚΑ. Η διαδικασία περιλαμβάνει την υποβολή δικαιολογητικών όπως ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων και πιστοποιητικά από το αρμόδιο δικαστήριο της κληρονομιάς τα οποία όμως θα πρέπει να έχουν εκδοθεί τέσσερις (4) μήνες μετά τον θάνατο του συνταξιούχου.
Ζήτημα είχε ανακύψει κυρίως με το θέμα της καταβολής παροχών κλάδου σύνταξης ή επιδόματος με αιτία την αναπηρία σε κληρονόμους ασφαλισμένων καθώς και συνταξιούχων οι οποίοι απεβίωσαν πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία υποβολής αιτήματος χορήγησης των ως άνω παροχών από τον e-ΕΦΚΑ, καθώς με τη νέα διαδικασία που καθιερώθηκε από 16-9-2022 με το άρθρο 103 του Ν. 4961/2022, εκδίδεται μία ενιαία ιατρική γνωμάτευση (Γ.Α.Π.Α.) την οποία ο πολίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει σε οποιονδήποτε φορέα και για όποια παροχή επιθυμεί να λάβει, χωρίς να χρειάζεται παραπεμπτικό από το φορέα που χορηγεί την παροχή. Ειδικά ως προς τις παροχές που χορηγούνται από τον e-ΕΦΚΑ και τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., παρέχεται η δυνατότητα να θεωρηθεί ως ημερομηνία αίτησης στο φορέα χορήγησης της παροχής, η ημερομηνία της αίτησης μέσω της «Εθνικής Πύλης Αναπηρίας» για την πιστοποίηση της αναπηρίας, εφόσον βέβαια συντρέχει η προϋπόθεση που ορίζει η διάταξη της παρ. 10 του άρθρου 103 του Ν. 4961/2022, δηλαδή εφόσον υποβληθεί αίτημα στον eΕΦΚΑ ή στον Ο.Π.Ε.Κ.Α. για χορήγηση παροχής ή κοινωνικής υπηρεσίας αντίστοιχα, που σχετίζεται με την αναπηρία, εντός 4 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Γ.Α.Π.Α. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις της παρ. 10 του άρθρου 103 του Ν. 4961/2022, «Αν το άτομο με αναπηρία που έχει πιστοποιηθεί με την παραπάνω διαδικασία υποβάλλει αίτημα προς τον e-ΕΦΚΑ ή τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) για τη χορήγηση παροχής ή κοινωνικής υπηρεσίας που σχετίζεται με την αναπηρία εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Γ.Α.Π.Α. (Γνωστοποίησης του Ποσοστού Αναπηρίας), ως ημερομηνία υποβολής στον αντίστοιχο φορέα λογίζεται η ημερομηνία υποβολής της αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας. Η ίδια συνέπεια επέρχεται και στη περίπτωση κατά την οποία, μετά την κοινοποίηση απόρριψης αίτησης που έχει υποβληθεί εντός της παραπάνω προθεσμίας από ένα από τους παραπάνω δύο φορείς, ο αιτών υποβάλλει αίτημα στον έτερο φορέα εντός δύο μηνών.»
Η ξεχωριστή αίτηση
Σύμφωνα λοιπόν με τα προαναφερόμενα, οι ασφαλισμένοι του e-ΕΦΚΑ υποχρεούνται να υποβάλλουν ξεχωριστή αίτηση στον e-ΕΦΚΑ προκειμένου να τους χορηγηθούν οι συνταξιοδοτικές παροχές και, επί των αιτήσεών τους αρμόδια να αποφανθούν είναι αποκλειστικά τα ασφαλιστικά όργανα με την έκδοση ατομικής διοικητικής πράξης. Το δικαίωμα αναγνωρίζεται με τη σχετική διοικητική πράξη η οποία καθορίζει και την έναρξη των οικονομικών αποτελεσμάτων που απορρέουν από το δικαίωμα. Κατά την εφαρμογή των ως άνω διατάξεων, παρουσιάστηκαν περιπτώσεις ασφαλισμένων καθώς και συνταξιούχων, οι οποίοι ναι μεν υπέβαλαν αίτηση στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας για την πιστοποίηση της αναπηρίας τους και προφανώς λόγω της επιβαρυμένης κατάστασης της υγείας τους απεβίωσαν χωρίς να έχει υποβληθεί αίτημα εκ μέρους τους για τη χορήγηση των δικαιούμενων παροχών. Για όλες αυτές τις περιπτώσεις αρχικά η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ απεφάνθη ότι τυχόν αξιώσεις των κληρονόμων θεωρούνται άνευ αντικειμένου λόγω μη αναγνωρισμένου με διοικητική δικαιώματος πράξη (απόφαση). Όμως μετά από αρκετές αναφορές διοικούμενων για το ανωτέρω ζήτημα στον Συνήγορο του Πολίτη σε συνδυασμό με την εγκύκλιο τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ 7/1 958 η οποία εκδόθηκε κατόπιν της με αριθμ. 1 086/1 61/20-1 1199957 Γνωμοδότησης του Β’ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, άλλαξε στάση ως προς την αντιμετώπιση του θέματος.
Οι οδηγίες
Συγκεκριμένα ανακάλεσε τις οδηγίες που είχαν δοθεί ως προς το θέμα αυτό με το Γενικό Έγγραφο e-ΕΦΚΑ 249278/1 8- 5-2023, ορίζοντας ότι αιτήσεις κληρονόμων επί των οποίων έχουν δοθεί είτε απλές αρνητικές απαντήσεις ή απαντήσεις στο σώμα των οποίων αναγράφεται ότι επέχουν θέση απόφασης είτε έχουν εκδοθεί απορριπτικές αποφάσεις Διευθυντή κατά των οποίων έχει ασκηθεί ένσταση στην αρμόδια Διοικητική Επιτροπή από τους ενδιαφερομένους και ακολούθως απορριπτικές αποφάσεις, θα πρέπει να αναζητηθούν οίκοθεν και να ανακληθούν άμεσα ενώ αφήνει εκκρεμές το διαδικαστικό τμήμα, δηλαδή με ποιον τρόπο θα υποβάλλονται αυτές οι δηλώσεις, για το οποίο αναμένονται νέες οδηγίες. Συμπερασματικά, οι κληρονόμοι των ασφαλισμένων ή συνταξιούχων δικαιούνται να υποβάλλουν αιτήσεις για να λάβουν τις ανείσπρακτες συντάξεις των οικείων τους ακόμα και όταν δεν έχει υποβληθεί αίτηση από τους κληρονομούμενους, εφόσον αυτοί οι τελευταίοι είχαν αποκτήσει ένα δικαίωμα το οποίο δεν πρόλαβαν να το ασκήσουν.
Πηγή: Έντυπο “60 PLUS”
