🖊 Γράφει ο Αντώνης Ρέλλας
Ανάπηρος ακτιβιστής, σκηνοθέτης, μέλος της συλλογικότητας ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ
Στις 14 Αυγούστου 2025, ο Γιώργος Μαζωνάκης οδηγήθηκε χωρίς τη συναίνεσή του σε ψυχιατρείο, με συνοδεία περιπολικού και κατόπιν εισαγγελικής εντολής.
Δεν υπήρξε ποινικό αδίκημα, υπήρξε μόνο η «παράβαση» της κανονικότητας.
Αυτό που συνέβη δεν αφορά μονάχα έναν διάσημο τραγουδιστή, αλλά όλους/ες μας: είναι η απόδειξη των θεσμοποιημένων διακρίσεων απέναντι στους ανθρώπους με ψυχική βλάβη.
Ο Mike Oliver τόνιζε ότι οι «ειδικοί» κατέχουν εξουσία να αποφασίζουν για θεμελιώδεις πτυχές της ζωής των ανθρώπων: πού θα ζούμε, αν θα εργαστούμε, τι εκπαίδευση ή κοινωνική συμμετοχή δικαιούμαστε. Όταν αντιμετωπίζουν κοινωνικά ζητήματα, καταφεύγουν στην ιατρική τους γνώση, όσο ακατάλληλη κι αν είναι, και την επιβάλλουν.
Αυτό ακριβώς συνέβη και στον Μαζωνάκη: αποφάσισαν γι’ αυτόν, χωρίς αυτόν.
Η μεταφορά με περιπολικό είναι θεσμική βία. Στιγματίζει, ποινικοποιεί την ψυχική βλάβη και ενισχύει την εικόνα του «επικίνδυνου τρελού». Αντιβαίνει στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας βάσει της CRPD και των οδηγιών του ΠΟΥ.
Η ΕΛ.ΑΣ. καλείται σε αυτές τις περιπτώσεις –όπως και σε χιλιάδες άλλες– να «δέσει» έναν άνθρωπο με ψυχική δυσφορία και να τον μεταφέρει βίαια σε ψυχιατρικό ίδρυμα, χωρίς τα πληρώματα των περιπολικών να διαθέτουν την παραμικρή εκπαίδευση στην αποκλιμάκωση.
Αντί για προστασία, προσφέρουν έλεγχο και φόβο. Γνωρίζουν ότι παραβιάζουν τα διεθνή πρότυπα, αλλά καλύπτονται πίσω από την «εισαγγελική παραγγελία». Σε άλλες κοινωνίες, λιγότερο μισαναπηρικές, χρησιμοποιούνται ψυχιατρικά ασθενοφόρα και εξειδικευμένα πληρώματα με εκπαίδευση στην αποκλιμάκωση, που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά και στις περισσότερες περιπτώσεις χωρίς καταναγκασμό. Στην Ελλάδα επιμένουμε στο περιπολικό, σαν να πρόκειται για έγκλημα.
Τα ελληνικά ΜΜΕ, αντί να σταθούν στην ουσία του ζητήματος, έσπευσαν να αποκαλύψουν λεπτομέρειες για την ψυχική υγεία του Μαζωνάκη, προσφέροντας μια «αναπαράσταση τρόμου και κλειδαρότρυπας». Ενισχύουν έτσι τις αντιλήψεις που τρέφουν την κοινωνία του θεάματος και οδηγούν στον μισαναπηρισμό. Η παραβίαση της ιδιωτικότητας δεν “συγκίνησε” το ΕΣΡ. Μάλλον θεωρεί πιο επικίνδυνα τα ομόφυλα φιλιά.
Η κοινωνική αδικία που βιώνουν οι άνθρωποι με ψυχική βλάβη δεν είναι τυχαία και δεν συνδέεται με την ψυχική δυσφορία. Είναι αποτέλεσμα στάσεων και αντιλήψεων που αναπαράγονται μέσα από πολιτικούς, οικονομικούς και πολιτισμικούς θεσμούς. Αυτή η αόρατη αλλά πανίσχυρη μηχανή μετατρέπει την ψυχική δυσφορία σε λόγο αποκλεισμού, με πρόσχημα την απόκλιση από την υποτιθέμενη κανονικότητα.
Η ψυχική δυσφορία δεν είναι έγκλημα.
Η μεταφορά με περιπολικό δεν αποτελεί ενδεδειγμένη πρακτική.
Ο εγκλεισμός χωρίς συναίνεση δεν είναι θεραπεία.
Είναι προϊόν θεσμοποιημένης διάκρισης που παράγει ατόφια μισαναπηρική βία.
Πηγή: Προσωπική σελίδα facebook του Αντώνη Ρέλλα ⇓
