Παιδί που διαβάζει

Η πρόληψη διαταραχών την πρώτη σχολική ηλικία

Η σχολική ηλικία ενός παιδιού είναι πολύ σημαντική για την πνευματική, ηθική και σωματική του εξέλιξη. Αποτελεί μια κρίσιμη αναπτυξιακή περίοδο που σηματοδοτεί ραγδαίες εξελίξεις σε όλους τους τομείς.

Η πρόληψη διαταραχών είναι καταλυτική σε αυτήν την ηλικία, αφού τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι τα παιδιά που θα παραπεμφθούν για διάγνωση και θεραπευτική παρέμβαση θα έχουν καλύτερη εξέλιξη από άλλα παιδιά που θα καθυστερήσουν μερικά χρόνια.

Η έγκαιρη ανίχνευση είναι ύψιστης σημασίας για το μέλλον των παιδιών επειδή μας επιτρέπει να οργανώσουμε νωρίς προγράμματα, να στηρίξουμε ψυχολογικά τα παιδιά και τις οικογένειες τους και να προλάβουμε ίσως περισσότερο σοβαρές επιπλοκές.

Οι θεραπευτές που ασχολούνται με το παιδί οφείλουν να γνωρίζουν τα αναπτυξιακά ορόσημα που πρέπει να έχει κατακτήσει κάθε παιδί ανάλογα με το ηλικιακό επίπεδο.

Οι ειδικότητες που συνήθως εμπλέκονται στην ανίχνευση των δυσκολιών στη πρώτη σχολική ηλικία είναι ο/η λογοθεραπευτής, ο/η εργοθεραπευτής, ο/η ειδική παιδαγωγός και ο/η ψυχολόγος.

Πιο συγκεκριμένα ο ρόλος του λογοθεραπευτή στη πρώτη σχολική ηλικία είναι να ασχολείται με την πρόληψη και την αντιμετώπιση προβλημάτων επικοινωνίας που μπορεί να εμφανίζουν τα παιδιά.

Ο λογοθεραπευτής βοηθάει ένα παιδί όταν έχει δυσκολίες:

Στην άρθρωση: Μπερδεύει ήχους μέσα σε μια λέξη, δυσκολεύεται να αρθρώσει σωστά κάποιους ήχους.

Στην γλωσσική έκφραση-κατανόηση: Δυσκολεύεται να σχηματίσει προτάσεις, δεν καταφέρνει να εκφράσει τις σκέψεις του, δυσκολεύεται να περιγράψει γεγονότα, κάνει γραμματικά και εκφραστικά λάθη, δυσκολεύεται να κατανοήσει σύνθετες προτάσεις ή οδηγίες.

Στην ροή της ομιλίας: Αδυνατεί να ξεκινήσει τη φράση του, επαναλαμβάνει , κολλάει ή επιμηκύνει συλλαβές και ήχους, παρουσιάζει τικ.

Ο ρόλος του εργοθεραπευτή στις πρώτες τάξεις του δημοτικού έχει ως στόχο την βελτίωση της λειτουργικότητας του παιδιού ώστε να αλληλεπιδρά καλύτερα με το περιβάλλον του στην καθημερινή ζωή.(Σπίτι, σχολείο, κοινωνικές δραστηριότητες).

Ο εργοθεραπευτής βοηθάει ένα παιδί όταν έχει δυσκολίες:

Στην λεπτή και αδρή κινητικότητα: Ικανότητα ενός παιδιού να πετάει και να πιάνει τη μπάλα, ισορροπία, αδεξιότητα και δυσκολίες στον κινητικό συντονισμό.

Στο γνωστικό αντιληπτικό τομέα: Δυσκολίες στην οπτική διάκριση, στις χωρώ-χρονικές σχέσεις και στην οπτική μνήμη.

Στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής: Δυσκολίες αυτοεξυπηρέτησης (Ένδυση, μπάνιο, ύπνος, φαγητό).

Στις κοινωνικές δεξιότητες: Ικανότητα συγκέντρωσης και προσοχής, ικανότητα ακολουθίας εντολών, ικανότητα συνεργασίας με συνομηλίκους και υπερκινητικότητα.

Ο ρόλος του ειδικού παιδαγωγού στη σχολική ηλικία έχει ως στόχο την κάλυψη των μαθησιακών κενών του παιδιού με ένα βιωματικό και διαδραστικό τρόπο μάθησης.

Ο ειδικός παιδαγωγός βοηθάει ένα παιδί όταν έχει δυσκολίες:

Στην ανάγνωση: Αργή συλλαβιστή ανάγνωση, μειωμένη κατανόηση συνεχόμενη – ακατάπαυστη ανάγνωση χωρίς χρώμα, αντίστροφη γραμμάτων.

Στην γραφή: Αλλαγή γραμμάτων, παράλειψη σημείων στίξης, προτάσεις δίχως νόημα, κείμενο ενωμένο χωρίς κενά, μη τήρηση κανόνων γραμματικής και ορθογραφίας

Στην αρίθμηση: Δυσκολία στην αρίθμηση, στην εκτέλεση πράξεων, την επίλυση προβλημάτων.

Στην οργάνωση μελέτης: Αργός ρυθμός μελέτης, μελέτη χωρίς πρόγραμμα

Τέλος, ο ρόλος του ψυχολόγου σε αυτήν την ευαίσθητη ηλικία έχει ως στόχο αφενός να στηρίξει τον μαθητή να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση του και αφετέρου να εμπλέξει τους γονείς σε συμβουλευτική ώστε να αποδεχτούν τις δυσκολίες του και να τον διαπαιδαγωγήσουν με τον καλύτερο τρόπο ώστε να τον μετατρέψουν σε έναν υγιή ενήλικα.

Ο ψυχολόγος βοηθάει ένα παιδί:

Να διερευνήσει τις σκέψεις του και τις συμπεριφορές του.

Να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του, ώστε να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του.

Να αναγνωρίσει τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του με απώτερο σκοπό να αναπτύξει την προσωπικότητα του.

Να σημειωθεί ότι για την επιτυχία των προγραμμάτων παρέμβασης είναι πολύ σημαντική η συνεργασία όλων των ειδικοτήτων που ασχολούνται με το παιδί όπως και η ενεργή συμμετοχή των γονέων καθώς και η συνεργασία με το σχολικό περιβάλλον αφού θα πρέπει να θυμόμαστε ότι τα παιδιά ανήκουν σε συστήματα.

Τα οφέλη από τη συνεργασία όσων εμπλέκονται από τα παιδιά είναι ποίκιλλα.

Κάποια από αυτά είναι:

♦ Το παιδί αντιμετωπίζεται ολιστικά σε όλα τα συστήματα.

♦ Υπάρχει ανταλλαγή απόψεων μεταξύ όσων εμπλέκονται με το παιδί, με αποτέλεσμα να υπάρχουν κοινοί στόχοι και αλληλοσυμπλήρωση των εμπλεκόμενων.

♦ Αποτελεσματικότητα στην πρόοδο του παιδιού.

Για να πραγματοποιηθεί μια ομαλή συνεργασία μεταξύ των ειδικών θα πρέπει να σέβεται ο ένας τον άλλον, χωρίς προσωπικές φιλοδοξίες και υπέρμετρο εγωισμό.

Θα ήταν χρήσιμο να θυμόμαστε τέλος ότι κάθε παιδί είναι μοναδικό, ξεχωριστό και έχει το δικό του ρυθμό μάθησης.

Σχετικά με τον συντάκτη

Ειρήνη Παπαδοπούλου
Κοινωνική Λειτουργός με εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή

One comment for “Ο ρόλος των ειδικών και η αναγκαιότητα συνεργασίας στην πρώτη σχολική ηλικία

  • Avatar
    ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ λέει:

    Θεωρώ ότι είναι επιβεβλημένο, οι Νηπιαγωγοί καθώς οι διδάσκαλοι να διαιέτουν κάποιες γνώσεις έγκαιρης διαπίστωσης τέτοιου είδους προβλημάτων, σ’ αυτές τις ηλικίες.

    Απάντηση

Αφήστε σχόλιο