Ο Νίκος Ζωιδάκης

Συνέντευξη στον Βαγγέλη Αυγουλά

“Μεγάλωσα μέσα σε ένα σπίτι που η μουσική κυριαρχούσε, χωρίς να υπάρχει μουσική. Απλά δίπλα από το σπίτι μας υπήρχε μια κρητική ταβέρνα που τραγουδούσαν όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες και εγώ σαν πιτσιρικάκι πήγαινα και τους έβλεπα να κουρδίζουν τις λύρες τους. Σιγά σιγά μαγεύτηκα και πήρα την λύρα στα χέρια μου. Ξεκίνησα να παίζω λύρα στα 9 μου χρόνια και στα 12 έπαιξα για πρώτη φορά μπροστά σε κόσμο. Αυτήν τη νύχτα δεν θα την ξεχάσω ποτέ”!

Ο Νίκος Ζωιδάκης είναι γνωστός Κρητικός λυράρης που ξεκίνησε να ασχολείται με τη λύρα ερασιτεχνικά από το 1978 ενώ επαγγελματικά από το 1981. Με καταγωγή του από τις Βουβές Κισσάμου, γεννήθηκε στα Χανιά το 1969 όπου και ξεκίνησε να ασχολείται ερασιτεχνικά με την λύρα στα 12 του χρόνια και μέσα από την μουσική και τις μαντινάδες του τραγουδάει τον πόνο και την χαρά του, γι αυτό και ο κόσμος τον έχει ξεχωρίσει.

{Μα μ’ άρεσε η λύρα. Πάντα μ’ αρέσανε οι πρωταγωνιστές.

Πρωταγωνιστής λοιπόν σε ένα σχήμα κρητικής μουσικής είναι η λύρα.

Βέβαια και το λαούτο είναι απαραίτητο, αλλά εμένα μ’ αρέσει ας πούμε ο πρωταγωνιστής}

B.A.: Έψαξα στο ίντερνετ αλλά δεν λέει πολλά για σένα. Το έχεις κάνει επίτηδες; Δεν έχει αναλυτικό βιογραφικό, δεν έχει δισκογραφία, έχει ελάχιστα πράγματα για σένα.

N. Z. : «Εγώ δεν είμαι της τεχνολογίας πολύ. Είμαι πιο πολύ δοσμένος στη σχέση την ανθρώπινη».

B.A.: Ξέρουμε όμως ότι λύρα έμαθες σχεδόν αυτοδίδακτα και πολύ μικρός γιατί κοντά εκεί που έμενες υπήρχε ένα ταβερνάκι όπου έπαιζαν πάρα πολλοί λυράρηδες και τραγουδιστές. Κι εσύ συνήθισες ν’ ακούς και αγάπησες τη μουσική και τη λύρα. Έγινε κάτι μαγικό κι εσύ είπες ότι « εγώ είμαι φτιαγμένος για να παίζω λύρα και να τραγουδάω για τον κόσμο»;

Ν.Ζ.: «Έτσι είναι. Όλοι σε πολύ παιδική ηλικία επηρεαζόμαστε από πράγματα που μας κάνουν τρομερή εντύπωση και αν είναι τόσο δυνατά αυτά που θα μας ενθουσιάσουν προσπαθούμε να τα ακολουθήσουμε. Λοιπόν όπως είπες ήταν εκεί ένα ταβερνάκι κοντά στο σπίτι μας και έρχονταν όλοι οι μεγάλοι λυράρηδες της εποχής. Είχα δει από κοντά τον Ξυλούρη τον συγχωρεμένο, τον Σκορδαλό, και άλλους μεγάλους και τρανούς θρύλους της Κρήτης. Ενθουσιάστηκα λοιπόν βλέποντάς τους να παίζουν, να κουρδίζουν εκεί, να κάνουν τις πρόβες τους και είπα ότι θέλω κι εγώ να γίνω κάτι παρόμοιο».

B.A.: Και διάλεξες τη λύρα . Γιατί όχι το λαούτο;

Ν.Ζ.: «Μα μ’ άρεσε η λύρα. Πάντα μ’ αρέσανε οι πρωταγωνιστές. Πρωταγωνιστής λοιπόν σε ένα σχήμα κρητικής μουσικής είναι η λύρα. Βέβαια και το λαούτο είναι απαραίτητο, αλλά εμένα μ’ αρέσει ας πούμε ο πρωταγωνιστής».

Β.Α.: Η επιτυχία σε αυτό που κάνεις, στο να τραγουδάς, στο να παίζεις, είναι με μαγική συνταγή ή θέλει σκληρή δουλειά; Γιατί βλέπουμε πολύ κόσμο να ψάχνει λίγο τηλεόραση, ένα ριάλιτι μουσικής, κάτι εύκολο τέλος πάντων και σκέφτεται ότι έτσι θα γίνει γνωστός και σπουδαίος. Έτσι, με τη μία. Ξέρουμε όμως ότι δουλεύεις ακόμα και τώρα που είσαι φτασμένος και ενώ θα μπορούσες να πεις «εγώ τα ξέρω όλα», αλλά δουλεύεις πολύ, δοκιμάζεις πολλά, προσέχεις πολύ. Ποια είναι λοιπόν η μαγική συνταγή επιτυχίας ενός καλλιτέχνη;

Ν.Ζ.: «Να μην ησυχάζει, να μην εφησυχάζει, να συνεχίσει να «ψάχνεται» και να μην μένει στάσιμος. Δηλαδή να προσπαθεί συνέχεια. Διότι από τη στιγμή που καταφέρνεις και αποκτάς δικό σου κοινό, αποκτάς κόσμο, αυτό το κοινό και αυτός ο κόσμος περιμένει κάθε μέρα κάτι από σένα. Όταν πάψεις να του το δίνεις, παύεις να του δημιουργείς και το ενδιαφέρον».

Β.Α.: Ποια είναι η έμπνευσή σου; Που βρίσκεις έμπνευση να γράψεις μαντινάδες ή μουσική;

Ν.Ζ.: «Η ίδια η ζωή. Ό,τι έχει να κάνει με τη ζωή μας. Ό,τι συναισθήματα μπορούν να σου προκαλέσει η κάθε στιγμή, αυτά είναι σημάδια έμπνευσης».

Β.Α.: Άρα και τα πάνω σου και τα κάτω σου τα κάνεις όλα τραγούδι;

Ν.Ζ.: «Εννοείται. Φυσικά».

{…και έχω να δηλώσω και σε σένα ότι όταν πηγαίνω να κοιμηθώ,

κοιμάμαι πολύ ήσυχος και πολύ χαρούμενος διότι πρώτα απ΄όλα κάνω αυτό που μου αρέσει και χαίρομαι που υπάρχουν πάρα πολλοί,

μα πάρα πολλοί αποδέκτες αυτού που εγώ αγαπώ, από τη μία γωνιά της χώρας ως την άλλη}

Β.Α.: Έχεις χρονομετρήσει τώρα πια πόσο γρήγορα βγάζεις μια μαντινάδα δική σου;

Ν.Ζ.: «Αυτό γίνεται ανάλογα με τη στιγμή. Η αλήθεια είναι ότι στα γλέντια αυτοσχεδιάζω και είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που με διακρίνουν. Δεν είναι δύσκολο για μένα να αυτοσχεδιάσω γιατί αφοσιώνομαι στο κοινό μου τη συγκεκριμένη στιγμή που παίζουμε στα live και προσπαθώ να ζωντανέψω του καθενός τη στιγμή και τη διάθεση, προσπαθώ να την κάνω στίχο».

Β.Α.: Παίζεις πολύ συχνά κοντά σε συλλόγους που έχουν χορευτικά τμήματα, έχουν νέα παιδιά που μαθαίνουν λύρα και λαούτο και κρατάνε ζωντανή την παράδοση της Κρήτης. Θέλουμε ένα μήνυμά σου σε αυτά τα νέα παιδιά που είναι η συνέχεια της πατρίδας.

Ν.Ζ.: «Λαός χωρίς θρησκεία, χωρίς οικογένεια και χωρίς κουλτούρα και παράδοση δεν υπάρχει. Αυτά είναι που διακρίνουν τον Έλληνα. Ό,τι και να συμβεί, όποια δύσκολη κατάσταση και να περνάει ο Έλληνας, την παλεύει με αυτά τα ιδανικά. Λοιπόν θεωρώ ότι και οι σύλλογοι και οι χοροδιδάσκαλοι και όλοι αυτοί που ασχολούνται με την κουλτούρα του τόπου μας προσφέρουν, αλλά θεωρώ ότι και τα παιδιά που ασχολούνται με την κουλτούρα αυτή, δηλαδή πηγαίνουν να μάθουν το χορό, να μάθουν το τραγούδι, να μάθουν το στίχο, να μάθουν ένα όργανο, προικίζονται. Είμαι βέβαιος ότι προικίζονται, γιατί είναι φοβερά όπλα αυτά».

Β.Α.:  Σε έχουμε δει πρόσφατα σε θεατρική παράσταση, «Η νεράιδα και το παλικάρι», σε έχουμε δει guest εμφανίσεις σε μπουζούκια. Έχεις βάλει την Κρήτη δηλαδή όπου μπορεί να φανταστεί κανείς. Κάποιοι βέβαια, ενώ αυτό που κάνεις ο κόσμος το αγκαλιάζει, το λένε «πολύ εμπορικό » και ακούγεται μια τέτοια κριτική. Σε έχει επηρεάσει η αρνητική κριτική; Απαντάς κάτι σε κάποιους ή η απευθείας σχέση σου με τον κόσμο είναι η μόνη απάντηση;

Ν.Ζ.: «Εννοείται ότι η απευθείας σχέση μου με τον κόσμο είναι η πιο κατάλληλη απάντηση και έχω να δηλώσω και σε σένα ότι όταν πηγαίνω να κοιμηθώ, κοιμάμαι πολύ ήσυχος και πολύ χαρούμενος διότι πρώτα απ΄όλα κάνω αυτό που μου αρέσει και χαίρομαι που υπάρχουν πάρα πολλοί, μα πάρα πολλοί αποδέκτες αυτού που εγώ αγαπώ, από τη μία γωνιά της χώρας ως την άλλη».

Β.Α.: Επειδή είμαστε μία ιστοσελίδα που ασχολούμαστε με τα καθημερινά θέματα των ΑμεΑ και των οικογενειών τους, μας είχε συγκλονίσει όλους η ιστορία του Μανόλη του Κονταρού. Ξέρουμε ότι συνεργάζεστε, είστε φίλοι και δεν ξέρω αν εσύ πήρες δύναμη από το ότι ο Μανόλης στάθηκε όρθιος και τους είπε το ιστορικό «αρχίζω και τρελαίνομαι…».

Ν.Ζ.: «Μα είναι δυνατόν να μην παίρνεις δύναμη από ανθρώπους οι οποίοι έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες με την υγεία τους; Εκεί καταρχήν αναγνωρίζεις το μεγαλείο της υγείας. Δεύτερον: αναγνωρίζεις το μεγαλείο της ψυχής του ανθρώπου που έχει το πρόβλημα και το προσπερνά με δύναμη ψυχής. Και βέβαια παίρνουμε δύναμη. Απ’ όλους εσάς που είστε δίδαγμα για τη ζωή παίρνουμε μαθήματα».

Β.Α.: Ξέρουμε πάρα πολλά προτερήματά σου γι’ αυτό και σ’ αγαπάμε. Ένα ελάττωμα του Νίκου του Ζωιδάκη ποιο θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι;

Ν.Ζ.: «Είμαι υπερβολικός. Υπερβολικός σε όλα. Αγαπώ πολύ. Γλεντώ πολύ. Πιστεύω πολύ. Στενοχωριέμαι πολύ. Όλα τα έχω πολύ».

Β.Α.: Ένας άνθρωπος που βοήθησε αυτή την ιστοσελίδα όταν ξεκίναγε και ήταν κοντά μας σε πολλές κοινωνικές εκδηλώσεις μέχρι να μας μάθουν, ήταν ο Παντελής Παντελίδης. Είχες παίξει στο «Πάμε στοίχημα» με τον Παντελή. Ο κόσμος τον κρατά ακόμα πολύ ζωντανό μέσα του. Γιατί μας λείπει τόσο πολύ ο Παντελής; Εσύ τον είχες ζήσει, από κοντά, τον ήξερες…..

Ν.Ζ.:«Γιατί; Μα γιατί ήταν, γιατί είναι ένα κομμάτι του κόσμου. Ήταν ο ίδιος ο κόσμος. Ήταν το παιδί της καθημερινότητας που ξαφνικά με τη δικιά του τη φωνή μετέφερε την καθημερινότητα του καθενός μας σε πανελλαδικό επίπεδο. Ήταν και ένα παιδί που από το μηδέν ξαφνικά το’ μαθε όλη η Ελλάδα. Φαντάσου τώρα ο συγκεκριμένος καλλιτέχνης μέσα σε 3 χρόνια έκανε πάνω από 100 τραγούδια επιτυχίες ! Κι ένας άλλος, μεγάλης εμβέλειας τραγουδιστής χρειάζεται και δέκα χρόνια για να μπορέσει να βγάλει ένα. Και αν του πετύχει. Δεν είναι τυχαίο αυτό. Είναι αυτή η μεγάλη αγκαλιά του κόσμου σε όλα τα επίπεδα των ανθρώπων που μπορεί να κάνει τα πάντα. Έχει να κάνει και με την καθημερινή επαφή και συνδιαλλαγή. Ο Παντελής ήταν ένα παιδί της γειτονιάς που πήγαινε στο μαγαζί που γινόταν χαμός και την άλλη μέρα το πρωί ήταν στη γειτονιά του πάλι. Με τους γειτόνους του, με τους ανθρώπους που μεγάλωσε. Γι’ αυτό έγινε τόσο αγαπητός και δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα ακούγεται πιο πολύ παρά πριν να φύγει από τη ζωή».

Β.Α.: Τι να περιμένουμε το επόμενο διάστημα από το Νίκο Ζωιδάκη; Μας εκπλήσσεις βέβαια κάθε τόσο ευχάριστα με νέες συνεργασίες, με νέες δοκιμές. Κάνεις πολλά. Που θα σε συναντήσουμε, αλλά και τι να περιμένουμε;

Ν.Ζ.: «Άλλο ένα από τα χαρακτηριστικά μου είναι ότι αυτοσχεδιάζω. Δηλαδή εγώ στις αποφάσεις μου είμαι πολύ γρήγορος και πολύ ξαφνικός. Αυτό που θα σκεφτώ τώρα πρέπει να γίνει χτες. Δεν σχεδιάζω τίποτα. Παρακαλώ το Θεό να έχει και μένα και όλο τον κόσμο καλά. Να έχουμε υγεία και άμα έχουμε υγεία όλα θα τα βρούμε. Μόνο υγεία θέλω».

Β.Α: Υπάρχει μία μαντινάδα που θα ήθελες να μοιραστούμε με τον κόσμο;

Ν.Ζ.:«Ναι. Υπάρχει. Και να την αφιερώσω και σε σένα :

«Το μονοπάτι της ζωής
σε ένα γκρεμνό τελειώνει
και α πού έχει στην ψυχή φτερά
τα ανοίγει και γλιτώνει»».

Ο Νίκος Ζωιδάκης με τον Βαγγέλη Αυγουλά

Σε μια από τις ελάχιστες συνεντεύξεις που έχει δώσει, πρίν από μερικούς μήνες στο περιοδικό «Λοιπόν» , διαβάσαμε πολλές ενδιαφέρουσες γνώμες και θέσεις και τις αναδημοσιεύουμε με σεβασμό αλλά και θαυμασμό γι αυτό το γνήσιο Κρητικό, με τις ξεκάθαρες απόψεις:

{Έχω καταφέρει να ακούσουν και όλοι τη μουσική και την κρητική λύρα,

εκτός από του Κρητικούς}

««Ειδικά οι εποχές που διανύουμε, θυμίζουν εκείνες που μεσουρανούσε ο Ξυλούρης, ο Γαργανουράκης. Ο κόσμος, όταν δυσκολευτεί και ζορίζεται, ανατρέχει στην παράδοση. Δεν ξέρω αν είμαι ο συνεχιστής της κρητικής μουσικής, όπως ήταν οι δυο τους, ξέρω με μεγάλη σιγουριά ότι με τη λύρα μου γυρίζω όλες τις γωνιές της Ελλάδας και η ανταπόκριση είναι τεράστια. Έχω φέρει κόσμο κοντά σε αυτή τη μουσική. Στην πορεία της καριέρας μου έχω κάνει αρκετά παντρέματα με τον Ματθαίο Τσαχουρίδη και τον Γιάννη Καψάλη. Έχω κάνει προσπάθειες να ακούσει, μέσω όλων αυτών τη λύρα ένα κοινό που δεν την άκουγε. Για κάποιους ήταν αρνητικό και για κάποιους άλλους θετικό. Βέβαια ο καθαρά παραδοσιακός Κρητικός θέλει να ακούει τη λύρα με το λαούτο στο πανηγύρι. Κάποιοι που ίσως δεν κατάλαβαν το πνεύμα μου μπορεί να κλώτσησαν. Ο αείμνηστος Ξυλούρης, όταν πρωτοπήγε με τον Μαρκόπουλο και τον Ξαρχάκο στα Ανώγεια, τον κυνηγούσαν όλοι. Μετά, που πέθανε, όλοι τον έκαναν εικόνισμα».

«Έχω καταφέρει να ακούσουν και όλοι τη μουσική και την κρητική λύρα, εκτός από του Κρητικούς. Είμαι πολύ χαρούμενος για τη μέχρι σήμερα πορεία μου, μ’ αυτό που έχω καταφέρει. Το μόνο μου όπλο μέχρι σήμερα ήταν η αγάπη του κόσμου. Ούτε εταιρείες είχα ποτέ από πίσω μου ούτε μάνατζερ ούτε μεγάλο συνθέτες ούτε μεγάλο στιχουργούς. Ο μόνος σύμμαχός μου στην προσπάθεια μου, τα 35 χρόνια που κάνω αυτή τη δουλειά, ήταν η αγάπη του κόσμου».

«Δεν με βοήθησε κανένας κι αυτό είναι κάτι που το λέω με καμάρι. Πάντα υπήρχαν τρικλοποδιές, υπάρχουν και θα υπάρχουν, δεν τις υπολόγιζα ποτέ, καθόλου, πιστεύω στον εαυτό μου»
Τον περασμένο χειμώνα, ο Νίκος μίλησε στην κάμερα του ANT1 και ανακοίνωσε τα ευχάριστα νέα για την οικογένειά του αφού με τη σύζυγό του περίμεναν την τρίτη τους κορούλα:

«Σε 2,3 μήνες, πρώτα ο θεός, περιμένω και την άλλη κόρη. Τα αγαπάω τα κορίτσια από μικρός και τώρα που μεγάλωσα ο θεός μου τα στέλνει πληθώρα. Και εγώ το ήθελα και η γυναίκα μου. Εμένα είναι ο ρόλος μου να τρέχω, αφού έχουμε την ευκαιρία αυτές τις δύσκολες εποχές να έχουμε δουλειά και ο ρόλος της γυναίκας μου είναι να είναι η κολόνα του σπιτιού».

Σχετικά με τον συντάκτη

Βαγγέλης Αυγουλάς
Δικηγόρος, Πρόεδρος του Οίκου Ναύτου, Τακτικός Εκπρόσωπος στην Ελλάδα της Διεθνούς Οργάνωσης VIEWS για νέους με προβλήματα όρασης

Αφήστε σχόλιο