Απόσπασμα Ομιλίας στο 2ο ΕΠΑ.Λ. Κοζάνης για την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία
«Καλημέρα παιδιά,
Με λένε Μαρία, είμαι καθηγήτρια Αγγλικών, απόφοιτη του Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Α. Π. Θ., γράφω ποιήματα και μικρές ιστορίες – ελπίζοντας πως κάποια μέρα θα γίνω επαγγελματίας ποιήτρια και συγγραφέας – και είμαι εθελόντρια της Άρσις Κοζάνης. Σήμερα, λοιπόν, με κάλεσε η Άννα για να σας μιλήσω με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία που ήταν χθες στις 3 Δεκεμβρίου.
Τι είναι Αναπηρία? Αναπηρία μπορεί να οριστεί ως οποιαδήποτε βλάβη (κινητική ή νοητική) δυσκολεύει ένα άτομο στην επιτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων και στη συμμετοχή σε όλους τους τομείς της ζωής. Εδώ θέλω να τονίσω πως είναι δύσκολο να ορίσει κάποιος την αναπηρία, γιατί δεν είναι απλά ένα πρόβλημα υγείας, αλλά και ένα πρόβλημα με κοινωνικές προεκτάσεις. Καθώς τις περισσότερες φόρες οι δυσκολίες των Α.μεΑ. οφείλονται στην έλλειψη υποδομών και στις εκάστοτε κοινωνικές προκαταλήψεις που υπάρχουν.
Δεν είναι εύκολο να αποδεχτείς και να έρθεις αντιμέτωπος με καταστάσεις, όπως η αναπηρία που είναι κάτι που δεν επιλέγει ένα άτομο, αλλά μπορεί να προκύψει κάποια στιγμή στη ζωή του – για ‘μένα η αναπηρία ήρθε όταν ήμουν ακόμη μωρό, από μηνιγγίτιδα που εξελίχθηκε σε Εγκεφαλική Παράλυση. Και ειδικά στο στάδιο της εφηβείας, που το βιώνετε τώρα και εσείς – οπού λόγω των αλλαγών που βιώνουμε στο σώμα μας και στην ψυχοσύνθεση μας, όλα μας φαίνονται εκατό φορές χειρότερα από ότι είναι στην πραγματικότητα. Έτσι, λοιπόν κι εγώ αρκετές φορές θύμωνα κι σκεφτόμουν γιατί να συμβεί σε εμένα αυτό? Κι είναι ότι χειρότερο θα μπορούσε να μου συμβεί… κι άλλες τέτοιες «χαρούμενες σκέψεις». Αλλά και η αντιμετώπιση έξω δεν βοηθούσε ιδιαίτερα, πάντα θα υπήρχε κάποιος ή κάτι που θα μου θύμιζε πως η αναπηρία μου είναι ένα εμπόδιο, ότι είμαι «στην απ’ έξω» που λένε. Αυτό οδήγησε σε περισσότερο δράμα, απελπισία και υπήρξαν αρκετές φορές που αισθανόμουν πολύ μόνη. Μιλάμε για δράμα, όχι αστεία…
Ευτυχώς μεγαλώνοντας αλλάζει ο τρόπος σκέψης σου κι όλα παύουν να φαίνονται σαν ν’ έφτασε το τέλος του κόσμου. Ξεφεύγεις από τα στενά πλαίσια και διευρύνονται οι ορίζοντές σου. Γνωρίζεις κι άλλους ανθρώπους, με τους οποίους είτε θα ταιριάξεις, είτε όχι. Συνειδητοποιείς πλέον ότι είναι στο χέρι σου το πώς θα αντιμετωπίσεις τη ζωή και το πως θα διαμορφώσεις το δικό σου κόσμο. Δεν είναι όλα άσπρο – μαύρο, όλα εξαρτώνται από την οπτική γωνία που τα βλέπει ο καθένας. Όσον αφορά την αναπηρία, αυτό που συνειδητοποίησα είναι ότι, πριν αποφασίσεις να παλέψεις για την τάδε υποδομή ή δικαίωμα, πρέπει πρώτα απ’ όλα να καταπολεμήσεις την άγνοια – την οποία θεωρώ ως κύρια αιτία πολλών προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Πριν κρίνεις, ρώτα, μάθε, μίλα. Και αυτό πρέπει να γίνει και από τις «δύο πλευρές». Και από τα Α.μεΑ., αλλά και από όσους δεν έχουν αναπηρία.
Μη φοβάστε να ρωτήσετε τους συνομηλίκους, τους φίλους σας με αναπηρία για κάτι που σας κινεί την περιέργεια ή δεν ξέρετε πως να το αντιμετωπίσετε. Πιστέψτε με δεν είναι ντροπή να ρωτάς για κάτι που δεν ξέρεις, ούτε προκαλεί αμηχανία. Ίσα – ίσα θα σας φέρει πιο κοντά και θα αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο ο δεσμός, η εμπιστοσύνη που έχετε μεταξύ σας. Και θα δείτε τελικά πως η αναπηρία δεν είναι κάτι φοβερό και τρομερό, αλλά απλά κάτι το οποίο πολλές φόρες σε εκπαιδεύει να κάνεις τα πράγματα μ’ έναν διαφορετικό τρόπο. Και φυσικά κανείς δεν είναι κακός επειδή έχει την τάδε προκατάληψη, απλά πρέπει να του δοθεί η ευκαιρία να μάθει πως υπάρχει κι άλλος τρόπος, και όχι μόνο ένας, αλλά πολλοί. Έτσι θα ξεπεραστούν οι όποιες προκαταλήψεις πρώτα σε ατομικό και διαπροσωπικό επίπεδο και κατ’ επέκταση στην κοινωνία και στην ίδια την πολιτεία. Και δυνητικά θα γίνουν οι κατάλληλες υποδομές και προσαρμογές για να έχουμε όλοι ισότιμη και δίκαιη πρόσβαση σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής.
Τι κάνω εγώ λοιπόν? Γράφω ποιήματα , διδάσκω αγγλικά εθελοντικά στην Άρσις. Το καλοκαίρι μάλιστα συμμετείχα και ως εθελόντρια σε ένα workcamp στο Λιτόχωρο. Παρακολουθώ τα εργαστήρια θεάτρου και κινηματόγραφου του Δη. Πε. Θέ. Κοζάνης. Βγαίνω με τους φίλους μου διασκεδάζω και χορεύω. Βέβαια για να φτάσω σε αυτό το σημείο χρειάστηκε να περάσω από διάφορα στάδια και να κάνω πολύ δουλειά με τον εαυτό μου και τους γύρω μου. Αλλά αυτό που πιστεύω σήμερα είναι το εξής: η αναπηρία μου είναι ένα κομμάτι μου, ζω με αυτό από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, αλλά δεν μ’ εμποδίζει να ζήσω και να κάνω πράγματα που μ’ ευχαριστούν και με γεμίζουν. Ίσα – ίσα μ’ έκανε το άτομο που είμαι σήμερα και μου χάρισε πολύτιμα μαθήματα ζωής και εμπειρίες, που δε θ άλλαζα με τίποτα στον κόσμο. Έμαθα να προσαρμόζομαι και να εφευρίσκω καινούργιους τρόπους για να ξεπερνάω κάθε εμπόδιο. Και φυσικά, έμαθα να αποδέχομαι και να κατανοώ τον κόσμο γύρω μου. Όχι κι άσχημα λοιπόν, Τι λέτε?»
