Ασπρόμαυρο σκίτσο. Άνδρας κάθεται σε καρέκλα γραφείου, δεν φαίνεται το πρόσωπό του. Γυρνώντας το σώμα του και βλέποντας μια γυναίκα να μπαίνει, της κάνει σήμα με το χέρι της να βγει έξω. Το χέρι του άνδρα είναι μεγάλο και η γυναίκα μικρή.

MANSPLAINING, MANTERRUPTING, MANSPREADING ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ.

Της Φωτεινής Σιμού
Εικονογράφηση: Φίλιππος Αβραμίδης

Ο καθημερινός σεξισμός είναι η πιο συνήθης μορφή κακοποιητικής συμπεριφοράς, θύμα της οποίας πέφτουν οι γυναίκες. Ως σεξισμός, έτσι όπως ορίστηκε από τη Σύσταση της Επιτροπής Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίζεται κάθε πράξη, χειρονομία, οπτική αναπαράσταση, προφορικός ή έγγραφος λόγος, πρακτική ή συμπεριφορά που βασίζεται στην ιδέα ότι ένα πρόσωπο ή μια ομάδα προσώπων υπερέχει λόγω του φύλου του. Πλήττει κυρίως τα νεαρά κορίτσια, τις γυναίκες και τις θηλυκότητες εν γένει. Αποτελεί ενδημικό στοιχείο της πραγματικότητας και αναπόσπαστο τμήμα της πατριαρχικής εξουσίας. Ο σεξισμός δεν περιορίζει μονάχα την ελευθερία των γυναικών στον δημόσιο χώρο, τη συναισθηματική τους ανάπτυξη, τον φεμινιστικό τους λόγο, την επαγγελματική τους πορεία, αλλά την ίδια στιγμή συντηρεί και διαιωνίζει την ανισότητα εις βάρος των γυναικών και των θηλυκοτήτων σε μια κοινωνία όπου ο σεξισμός έχει εδραιωθεί τόσο, που μετατρέπει τις γυναίκες σε παθητικές παρατηρήτριες αυτών των συμπεριφορών.

Συμπεριφορές καθημερινού σεξισμού υπάρχουν παντού: Ανδρικά βλέμματα σε γυναίκες στον δρόμο. Συνωμοτικά νεύματα ακόμα και άγνωστων μεταξύ τους ανδρών που αφορούν μια γυναίκα. Τι ακούγεται στους δρόμους για τις γυναίκες οδηγούς. Το πώς επιλέγουν να τους μιλούν σε δημόσιες υπηρεσίες. Παρατηρήστε πόσο σε ένα περιβάλλον ανακυκλώνονται έμφυλα στερεότυπα ακόμα και στη σφαίρα του χιούμορ. Αναρωτηθείτε πόσο προσεκτικές παραμένουν οι γυναίκες όταν έχουν περίοδο, πόσο σκέφτονται πώς να περιγράφουν τι τους συμβαίνει και πώς επινοούν ένα σωρό εναλλακτικές φράσεις ακόμα και μεταξύ τους. Σκεφτείτε πόσα φίλτρα αναγκάζονται να βάλουν οι γυναίκες στη διεκδίκηση μιας υγιούς σεξουαλικής ζωής έτσι όπως την ορίζουν εκείνες για να μην παρεξηγηθούν ως «εύκολες». Σε όλα αυτά προσθέστε ότι υπάρχουν ακόμα και σήμερα αυτοί που τις προσδιορίζουν με βάση τον πατέρα, τον σύντροφο ή ακόμα και τον αδερφό τους.

Όλες αυτές οι τυπικά σεξιστικές συμπεριφορές δεν υπάρχουν μόνο εκεί έξω, αλλά και μέσα σε πολύ οικεία και πολύ ασφαλή -υποτίθεται- περιβάλλοντα όπως η γονεϊκή κατοικία, το σπίτι, ο εργασιακός χώρος, το αγαπημένο μπαρ, οι παρέες. Γι’ αυτό έχει τεράστια σημασία να ασχοληθούμε με τον καθημερινό σεξισμό. Στις καθημερινές κακοποιητικές σεξιστικές συμπεριφορές μπορεί να εντοπίσει κανείς τα κατακάθια, αλλά και τη μαγιά της πατριαρχικής και σεξιστικής κουλτούρας την οποία αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και οι θηλυκότητες, αποτέλεσμα των οποίων είναι και οι γυναικοκτονίες.

MANSPLAINING  – MANTERRUPTING

To πιο επικίνδυνο και πιο δύσκολο στην αντιμετώπιση του σεξισμού είναι τo ότι έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα εφευρετικός και ευέλικτος ώστε να παρεισφρέει ακόμα και εκεί που νομίζουμε ότι τον είχαμε αντιμετωπίσει, ακόμα και εκεί που δεν φανταζόμασταν ότι χρειάζεται να τον αντιμετωπίσουμε. Όλες οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί καταλήγουν ότι περισσότερο από 75% των γυναικών έχουν έρθει αντιμέτωπες με το mansplaining και το συναφές manterrupting. Είναι αυτό το «δεν ξέρεις, εγώ θα σου πω». Είναι όταν διακόπτουν μια γυναίκα ενώ μιλάει. Όταν δεν συμπεριλαμβάνουν την άποψή της σε ένα συμπέρασμα στο πλαίσιο μιας συζήτησης – πολλές φορές δεν την αφήνουν να την εκφράσει καν, ενώ παρίσταται. Είναι όλες αυτές οι συμπεριφορές ελεγκτικές, παρεμβατικές και υποτιμητικές φυσικά, είναι όμως και μια εκδήλωση της εξουσίας που πιστεύουν ότι έχουν οι άντρες απέναντι στις γυναίκες – ακόμα και άντρες που εκείνες έχουν επιλέξει για φίλους και συντρόφους. Γι’ αυτό και το mansplaining και το manterrupting καταλήγουν να στοιχίζουν πολλά περισσότερα από μια απλώς δυσάρεστη προσωπική ή δημόσια εμπειρία. Έχουν οδηγήσει στο να μιλάμε ακόμα και σήμερα για έλλειψη ισάξιας παρουσίας γυναικείων φωνών, εμπειριών και βιωμάτων σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής των γυναικών.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΙΕΞΑΧΘΕΙ ΚΑΤΑΛΗΓΟΥΝ ΣΤΟ ΟΤΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ

ΑΠΟ 75% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΧΟΥΝ ΕΡΘΕΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΕΣ

ME TO MANSPLAINING ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΑΦΕΣ MANTERRUPTING.

MANSPREADING

Φέρτε στον νου σας άντρες στα ΜΜΜ, σε δημόσιες υπηρεσίες, σε θέατρα ή σινεμά να κάθονται με ανοιχτά πόδια δίπλα σε μαζεμένα γυναικεία σώματα που ασφυκτιούν στον χώρο που τους απομένει. Αυτό ονομάζεται manspreading. Πρόκειται για την πρακτική κατά την οποία ένας άντρας υιοθετεί μια καθιστή θέση με τα πόδια ανοιχτά, με τέτοιο τρόπο ώστε να καταπατήσει ένα διπλανό κάθισμα. Ως συμπεριφορά έγινε τόσο ενοχλητική και παραβιαστική, που απαγορεύτηκε νομικά στη Μαδρίτη. Στην ουσία περιγράφει το πώς ένας άντρας θεωρεί φυσιολογικό ότι του αξίζει περισσότερος χώρος, διεκδικώντας έτσι την εξουσία του και υπονομεύοντας παράλληλα τον χώρο μιας γυναίκας και το δικαίωμά της στο ίδιο περιβάλλον.

CATCALLING ΚΑΙ ΣΕΞΙΣΤΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

Εύκολο είναι επίσης να παρατηρήσει κανείς το πόσο πιο δύσκολο είναι να είσαι γυναίκα σε ένα αστικό περιβάλλον. Λόγω μη συμπεριληπτικού σχεδιασμού, οι πόλεις είναι γεμάτες έμφυλες παγίδες ανισότητας, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να μην μπορούν να κυκλοφορούν ασυνόδευτες σε συγκεκριμένες γειτονιές και συγκεκριμένες ώρες, να δέχονται παρενόχληση στον δρόμο, απρεπή λόγια, δηλαδή το λεγόμενο catcalling, παραβιαστικά αγγίγματα, αλλά και να έχουν μια σχεδόν κανονικοποιημένη αίσθηση ότι κινδυνεύουν παντού.

🔻 Πόσες έχουν επιλέξει να πάρουν ταξί για μια πολύ κοντινή απόσταση, προκειμένου να μην περπατήσουν μόνες;

🔻 Πόσες έχουν έτοιμες πιο ασφαλείς διαδρομές για να γυρίζουν σπίτι τους τα βράδια με τα πόδια;

🔻 Πόσες κοιτούν πίσω τους ενώ περπατάνε τη νύχτα ή κάνουν πως μιλούν στο τηλέφωνο ή επιταχύνουν το περπάτημά τους όταν νιώθουν ανδρική παρουσία;

🔻 Πόσες φορές συνοδεύουν η μια την άλλη να πάρει ταξί λέγοντας «στείλε μου όταν φτάσεις»;

🔻 Πόσες φόρες παίρνουν όλες μαζί το ίδιο ταξί ακόμα και αν δεν βολεύει η διαδρομή, για να μη γυρίσει καμία μόνη;

🔻 Πόσες φορές προβάρουν SOS συνομιλίες με συνθηματικά για να στείλουν το μήνυμα ότι κάτι δεν πάει καλά;

Για κάποιους αυτά ακούγονται υπερβολικά και ίσως ασήμαντα ή όχι τόσο σημαντικά. Όμως όλα τα παραπάνω θρέφουν τη σεξιστική κουλτούρα, που συντηρεί την καταπίεση των θηλυκοτήτων, τις ιεραρχικές και εξουσιαστικές σχέσεις ανάμεσα στα φύλα. Το να μπορέσει μια γυναίκα να υπερβαίνει διαρκώς τα στερεότυπα που συναντά στον δρόμο της, να αντικρούει προσβολές, να αντεπεξέρχεται σε μια στρεσογόνοκαι απαιτητική καθημερινότητα, να επινοεί στρατηγικές ασφάλειας και αντοχής, να καταπίνει την οργή και τον θυμό της συνεπάγεται συναισθηματική εργασία, χρόνο, ενέργεια και αυτοπεριορισμούς. Όλο αυτό είναι εξουθενωτικό και οριοθετεί αυτό που ονομάζουμε «κόπωση φύλου».

Καμία γυναίκα δεν μένει ανεπηρέαστη και αστιγμάτιστη. Καμιά δεν μένει ήσυχη.

Ψυχοκοινωνικά οι γυναίκες επηρεάζονται και αναγκάζονται να ζουν και να δρουν μέσα σε περιοριστικά περιβάλλοντα, να σιωπούν, να πνίγουν και να απορρίπτουν τα συναισθήματά τους και να χρειάζεται να πείθουν τις εαυτές τους ότι αξίζουν. Μέσα στη ρητορική του μίσους αναγκάζονται να περιορίσουν τον φεμινιστικό τους λόγο και τις διεκδικήσεις για να μη χαρακτηριστούν γραφικές. Την ίδια στιγμή αναγκάζονται να ζουν διαρκώς κανονικοποιώντας το ότι δεν είναι ασφαλείς τόσο σε έναν υποφωτισμένο δρόμο στην πόλη, έξω από ένα αστυνομικό τμήμα στο οποίο έχουν καταφύγει για να ζητήσουν βοήθεια, όσο και στο ίδιο τους το σπίτι. Ο σεξισμός είναι αυτός που τους υπογραμμίζει εξίσου τραυματικά καθημερινά ότι αναλαμβάνουν το ρίσκο να τα καταφέρουν μόνες τους. Και αυτό κανονικοποιεί την έμφυλη βία, αποευαισθητοποιεί, αφήνει περιθώριο στους φορείς να μην νομοθετούν, αυξάνει την ανοχή και βαθαίνει τη συστημική υποτίμηση των γυναικών.

Ωστόσο, διανύουμε μια περίοδο όπου οι γυναίκες είναι πιο ενημερωμένες και πιο ενδυναμωμένες στα ζητήματα έμφυλης καταπίεσης. Έχουν γίνει καλύτερες παρατηρήτριες του τι τους συμβαίνει και των σεξιστικών συμπεριφορών εκεί έξω. Έχουν περισσότερα εργαλεία να τις αντιμετωπίσουν. Φτιάχνουν δικλίδες ασφαλείας, αλληλοϋποστήριξης μεταξύ τους Δημιουργούν αλυσίδες, προστατευτικά δίχτυα, υπερασπίζονται η μία την άλλη.

ΛΟΓΩ ΜΗ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ,

ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΓΕΜΑΤΕΣ ΕΜΦΥΛΕΣ ΠΑΓΙΔΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ

Συμπεριληπτικότητα και ενδυνάμωση των γυναικών

Η Uber εστιάζει στην ενδυνάμωση των γυναικών μέσω ισάξιων επαγγελματικών ευκαιριών, ομάδων εργαζομένων (ERG) που προωθούν την ηγεσία των γυναικών με προγράμματα mentoring και την ανάδειξη της ασφάλειας των θηλυκοτήτων. Ως αποτέλεσμα, το 2023 οι γυναίκες εργαζόμενες αυξήθηκαν στο 43,5% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού, ενώ το 40% των θέσεων στο παγκόσμιο διοικητικό συμβούλιο της Uber αποτελείται από γυναίκες (εν αντιθέσει με άλλες εταιρείες του δείκτη S&P 500, των οποίων τα ΔΣ απαρτίζονται κατά 32% από γυναίκες). Η εταιρεία υποστηρίζει διαθεματικά τις μειονότητες, όπως γυναίκες με κινητικά προβλήματα, και προωθεί την ισότητα των φύλων μέσω ειδικών παροχών για λεχώνες και εγκύους και τη γεφύρωση του έμφυλου μισθολογικού χάσματος. Άλλωστε η Uber δεν κρίνει, απλώς σε πάει. Ασφάλεια και στήριξη των γυναικών οδηγών και επιβατών.

Ασφάλεια και στήριξη των γυναικών οδηγών και επιβατών

Η Uber λαμβάνει διάφορα μέτρα για την ασφάλεια των οδηγών και επιβατών της που αυτοπροσδιορίζονται ως γυναίκες. Από την παροχή οικονομικών διαδρομών στους χώρους του πανεπιστημίου κατά την ώρα που καταγράφονται οι περισσότερες σεξουαλικές επιθέσεις στην Αμερική, μέχρι τη χρήση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (με γνώση του επιβάτη) κατά τη διάρκεια μιας διαδρομής, σε χώρες με υψηλά ποσοστά παρενόχλησης των γυναικών οδηγών της, η Uber στηρίζει τις γυναίκες σε όλες τις φάσεις της ζωής τους. Μάλιστα, σε πόλεις της Πολωνίας δίνεται πλέον η δυνατότητα σε γυναίκες επιβάτες να ζητήσουν ταξί με γυναίκα οδηγό.

Γυναίκες οδηγοί ταξί συνεργαζόμενες με την Uber στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, οι γυναίκες οδηγοί αποτελούν το 8% του συνολικού στόλου συνεργαζόμενων οδηγών της Uber, με το ποσοστό αυτό να έχει αυξηθεί κατά 35% από το 2023. Αναγνωρίζοντας τη σημασία της ενδυνάμωσης πέραν της εταιρείας, η Uber συνεχίζει και το 2024 τη συνεργασία της με τον οργανισμό Women On Top. Παράλληλα, η εταιρεία παραμένει προσηλωμένη στην υποστήριξη των γυναικών οδηγών της, ανταποκρινόμενη στις ανάγκες τους και εξετάζοντας συνεχώς τρόπους για τη βελτίωση της εμπειρίας τους μέσα από ερωτηματολόγια και σχετικές συνεντεύξεις.·

Γυναικεία παρουσία στην Uber

ΑΠΟ ΤΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΗΓΕΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΤΩΝ

Σκίτσο. Ταξί μέσα στην πόλη, με γυναίκα οδηγό και γυναίκα επιβάτη.

Πηγή: Ειδική Έκδοση Κ

Σχετικά με τον συντάκτη

Η μοναδική, πλήρως προσβάσιμη για κάθε χρήστη, διαδραστική, κοινωνική πύλη ενημέρωσης στην Ελλάδα!

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή