λέξη sexuality με έντονα γράμματα μέσα σε κείμενο

Η σεξουαλικότητα είναι μια πτυχή της ταυτότητάς μας που μας απασχολεί σε όλες τις φάσεις της ζωής μας. Τις τελευταίες δεκαετίες το σεξ έχει γίνει αντικείμενο ενασχόλησης από όλες τις πηγές της καθημερινότητάς μας. Η τηλεόραση, τα μέσα ενημέρωσής, ο κινηματογράφος , τα περιοδικά, μας βομβαρδίζουν συνεχώς με πληροφορίες και αναλύσεις για την «ιδανική σεξουαλική ζωή» , τις πρακτικές που θα μας βοηθήσουν να έχουμε είμαστε «αποδοτικοί» σεξουαλικά και να παίρνουμε ικανοποίηση στο έπακρο. Εκτιθέμεθα σε μια υπερπαραγωγή λόγου για οτιδήποτε εφάπτεται στη θεματολογία του σεξ , σε μια σειρά υποδείξεις, προτάσεις, συμβουλές και ουσιαστικά, σε μια σειρά από πρότυπα που διαμορφώνουν την σεξουαλική μας ζωή. Το ερώτημα που πρέπει να θέσουμε είναι εάν οι κοινωνικές προσλαμβάνουσες που κυριαρχούν στη ζωή μας, συμβάλλουν θετικά στην σεξουαλική μας ζωή ή αν μας οδηγούν να εσωτερικεύσουμε προβληματικές προσδοκίες και σεξουαλικές συμπεριφορές.  Αν τολμήσουμε να προσεγγίσουμε το σεξ ως κοινωνικοπολιτικό θέμα , και όχι σαν ατομική υπόθεση θα μπορέσουμε να διακρίνουμε ποιες είναι οι επιρροές εκείνες που μας εγκλωβίζουν και μας απομακρύνουν από την ευχαρίστηση.

Αυτό που θα υποστηρίξουμε στο άρθρο αυτό είναι ότι οι σύγχρονες συνθήκες ζωής βρίθουν από αντιφάσεις σε σχέση με τα σεξουαλικά πρότυπα στα οποία εκτιθέμεθα , ότι και παρά το προοδευτικό περίβλημα της σύγχρονης κοινωνίας που υποτίθεται ότι ελεύθερα πραγματεύεται και προωθεί την σεξουαλικότητα, η σεξουαλικότητα αυτή είναι περισσότερο εμπορευματοποιημένη και εργαλειακή παρά συνδεδεμένη με την απόλαυση.

Γιατί να συνδέσουμε το σεξ με τα κοινωνικά πρότυπα;

Ο σκοπός του να μελετήσουμε το σεξ από ένα κοινωνικοπολιτικό πρίσμα, δεν είναι λόγω ακαδημαϊκού φετιχισμού. Αντιθέτως, το να αντιμετωπίσουμε το σεξ μέσα στο πλαίσιο στο οποίο ζούμε είναι χρήσιμο για να απαντήσουμε στο ερώτημα εάν οι σύγχρονες συνθήκες ζωής, είναι ευνοϊκές για τη σεξουαλική μας ζωή, ή αν μας περιβάλλουν αποτρεπτικοί παράγοντες για ένα υγιές βίωμα της σεξουαλικής ικανοποίησης.

Η σύγχρονη κοινωνία και η σεξουαλική απόλαυση

Ποιες είναι οι σημερινές συνθήκες και τα κυρίαρχα ερεθίσματα που διαμορφώνουν την σεξουαλικότητά μας; Αν εξετάσουμε την οργάνωση της κοινωνικής μας ζωής στον Δυτικό κόσμο θα παρατηρήσουμε μια εικόνα με μια πολύ σημαντικές αντιφάσεις : Όπως ήδη αναφέραμε, είναι κοινός τόπος ότι το σεξ στην καθημερινότητα βρίσκεται παντού. Στην τηλεόραση στις εκπομπές, στα περιοδικά. Η αγορά του πορνό είναι τεράστια και προσβάσιμη. Αυτό συνεπάγεται σε σεξουαλική απελευθέρωση;

Ο βαθμός της απελευθέρωσης τελικά δεν φαίνεται να συνδέεται με την ποσότητα του σεξουαλικού υλικού στο οποίο μπορούμε να έχουμε πρόσβαση, αλλά στην ποιότητα αυτού του υλικού.

Ας εντοπίσουμε τα βασικά προβληματικά σημεία των κυρίαρχων εικόνων για το σεξ στο σήμερα :

Στοιχείο 1ο – Το σεξ ως εμπόρευμα

Είναι ξεκάθαρο ότι τις τελευταίες δεκαετίες έχει αναπτυχθεί μια τεράστια αγορά γύρω από το σεξ. Sex shops , ποικιλίες σεξουαλικών βοηθημάτων, ταινίες πορνό, βιομηχανία του σεξ. Το σεξ γίνεται ένα καταναλωτικό προϊόν, που μπορεί να το αγοράσεις ,να πληρώσεις για να το εμπλουτίσεις, στη χειρότερη να το αντιμετωπίσεις ως μια υπηρεσία. Όταν μια βιοψυχοκοινωνική ανάγκη, μετατρέπεται σε εμπόρευμα με στόχο στην κερδοσκοπία, το πιθανότερο είναι ότι η λειτουργία του αλλοτριώνεται.

Και προφανώς εδώ δεν λέμε ότι το σεξ πρέπει να πραγματοποιείται με μοναδικό στόχο την σύνδεση, αλλά ότι πρέπει να εστιάζει στην φυσιολογική ευχαρίστηση.

Και φυσιολογική ευχαρίστηση μπορεί να προκύψει μέσα από τη συναίνεση, την συμφωνία , την φαντασία και τον αυθορμητισμό.

Σε μια αγορά που το σεξ τυποποιείται, που όλες οι ταινίες πορνό είναι πανομοιότυπες, και το σεξ μπορείς ακόμη και να το αγοράσεις, δεν είσαι ελεύθερο υποκείμενο που δρας με στόχο την ικανοποίηση και την απόλαυση, σε συνεργασία με ένα άλλο ελεύθερο υποκείμενο.

Πρέπει να δεχτούμε ως δεδομένο ότι το σεξ είναι μια διαδικασία κοινωνικής αλληλεπίδρασης, με στόχο την απόλαυση. Στην διατύπωση αυτή ο όρος κοινωνικός είναι κομβικός.

Γιατί αν τον αφαιρέσουμε, γινόμαστε απλά καταναλωτές ενός πράγματος που το ονομάζουμε «σεξ» , και όχι σεξουαλικοί παρτενέρ ή άτομα που διασκεδάζουν.

Στοιχείο 2ο – Ο άλλος ως αντικείμενο

Τι σημαίνει ότι ο Άλλος γίνεται αντικείμενο;

Σημαίνει ότι οι κυρίαρχες εικόνες μας παρουσιάζουν το σεξ ως μια κατάσταση που ένα από τα  πρόσωπα ( και συνήθως οι γυναίκες) είναι αντικειμενικοποιημένες. Δεν έχουν βούληση, δεν έχουν λόγο, δεν ορίζουν την δική τους ευχαρίστηση. Η αγορά ασχολείται με το τί θέλουν οι άντρες να δουν, και πώς το σεξ θα μπορούσε να είναι πιο ικανοποιητικό για τους άντρες. Και οι γυναίκες διαδραματίζουν ένα βοηθητικό ρόλο, διακοσμητικό. Αυτό είναι και ένα πολύ σημαντικό προβληματικό στοιχείο των πορνό ταινιών. Διαμορφώνουν λάθος πρότυπα για το πώς είναι το σεξ στην πραγματικότητα. Με αποτέλεσμα , πολλοί άντρες να μην έχουν ιδέα για το πραγματικό σεξ, και να διατηρείται ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην προσδοκία και την πραγματικότητα.

Στοιχείο 3ο – Υπερπροσδοκίες και μη ρεαλιστικά πρότυπα

Οι κυρίαρχες αφηγήσεις για το σεξ εστιάζουν στο πόσο «αποδοτικοί» είμαστε. Το σεξ γίνεται μια διαδικασία αξιολόγησης, που είναι ανταπεξέρχεσαι είτε όχι. Τα πρότυπα που βλέπουμε στις ταινίες είναι αψεγάδιαστοι σεξουαλικοί παρτενέρ με αφύσικες δεξιότητες, αντοχές, αυτοπεποίθηση, και φυσικά, εξαιρετικά σώματα όπως αυτά ορίζονται από τα κυρίαρχα πρότυπα αισθητικής. Η διαμόρφωση μιας τέτοιας προοπτικής, άκαμπτης και ουτοπικής, γίνεται μια εξωτερική καταπίεση. Το αποτέλεσμα είναι το σεξ να γίνεται μια στρεσογόνα διαδικασία, στην οποία τα άτομα πρέπει να ενσαρκώσουν έναν ρόλο. Δεν επιτρέπεται να αντλήσουν ευχαρίστηση ως οι εαυτοί τους. Γιατί τα πρότυπα που παρακολουθούμε και να μας καταδυναστεύουν , μας διδάσκουν ότι εάν είμαστε απλά οι εαυτοί μας, δεν μας αξίζει η σεξουαλική ευχαρίστηση.

Αυτό που έχει σημασία να κρατήσουμε είναι ότι όσο τεχνική, διαδικαστική και ταυτόχρονα «ουτοπική» παρουσιάζεται η σεξουαλικότητα στις κυρίαρχες αφηγήσεις της καθημερινότητάς μας, τόσο προβληματική γίνεται η σεξουαλική μας ζωή.

Οι σύγχρονες συνθήκες ζωής και τα κυρίαρχα αξιακά συστήματα των κοινωνιών μας, δεν προωθούν την ανάπτυξη της σεξουαλικότητάς μας. Το αντίθετο, την απονεκρώνουν, αναγκάζοντάς την να προσαρμοστεί σε προβληματικά και άκαμπτα στεγανά. Ο μόνος τρόπος να διατηρήσουμε την ευχαρίστηση στην σεξουαλική συναναστροφή, είναι να αποδεσμευτούμε από τις προβληματικές εικόνες της κυρίαρχης κουλτούρας, και να αντιμετωπίσουμε το σεξ σαν μια έναν ελεύθερο χώρο ισότιμης απόλαυσης.

Σχετικά με τον συντάκτη

Ευαγγελία Τσιμπινού
Φοιτήτρια Κοινωνικής Εργασίας

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή