Μυρτώ Αλικάκη :”Για εμένα η τέχνη είναι ένα καταφύγιο”.
Πολλά χρόνια απολαμβάνουμε τη δουλειά και τη λάμψη της και πάντα θέλαμε, στο Με Άλλα Μάτια, να συνομιλήσουμε και λίγο μαζί της.
Να σας μεταφέρουμε τις απόψεις, την εμπειρία και το νοιάξιμό της για τους συνανθρώπους της. Ο λόγος για την ταλαντούχα Μυρτώ Αλικάκη, που μας άνοιξε την ψυχή της και απευθύνθηκε στο αναγνωστικό μας κοινό, μέσα από μια σύντομη αλλά ουσιαστική, συνέντευξη που έδωσε στον Βαγγέλη Αυγουλά.
Απολαύστε τη!
-Πότε νιώσατε ότι θέλετε να γίνετε ηθοποιός; Πώς ήρθε αυτό στη ζωή σας;
Μυρτώ Αλικάκη: Αυτό συνέβη όταν ήμουν πάρα πολύ μικρή. Γενικά, προέρχομαι από ένα καλλιτεχνικό σπίτι, για καλή μου τύχη, κι έτσι ανακατεύτηκα από πολύ μικρή με διάφορα θεάματα. Οπότε, η περίοδος που ένιωσα ότι είχε παγιωθεί μέσα μου το να γίνω ηθοποιός ήταν όταν ήμουν περίπου 13 με 14 ετών. Ήμουν απολύτως βέβαιη ότι αυτό θέλω να κάνω.
-Παραμείνατε και συντηρήσατε ένα καλλιτεχνικό σπίτι. Μήπως όμως αυτό από ένα σημείο και έπειτα στοιχειώνει τα παιδιά μας;
Μ.Α.: Η τέχνη γενικότερα, κατά τη γνώμη μου, είναι τρόπος ζωής, δεν είναι επάγγελμα. Μπορεί σε ένα καλλιτεχνικό σπίτι κάποιος να μην επιθυμήσει, τελικά, να ακολουθήσει ένα καλλιτεχνικό επάγγελμα και αυτό είναι μια χαρά γιατί τα καλλιτεχνικά επαγγέλματα έχουν έντονες αγωνίες. Νομίζω, όμως, ότι κάπως θα έχει αφομοιώσει αυτήν την αγάπη για την τέχνη ως διέξοδο, ως ένα σπουδαίο εργαλείο για να αντιμετωπίσει όλα τα τόσο δύσκολα και φρικτά ζητήματα της ζωής, του θανάτου, του πόνου, όλα αυτά, δηλαδή, που μας απασχολούν όλους. Για εμένα η τέχνη είναι ένα καταφύγιο. Έτσι την αισθάνθηκα από πολύ μικρή και γι’ αυτό νιώθω όμορφα που είχα την τύχη να επιλέξω αυτό το επάγγελμα, να μου βγει και τελικά να είμαι μέσα σε αυτό. Κι αυτό γιατί την ώρα που πάω να κάνω τη δουλειά μου με κάποιον τρόπο θεραπεύομαι κιόλας. Αυτό αισθάνομαι.
-Σας ενοχλεί ότι αρκετοί είναι αυτοί που δοκιμάζουν και παίρνουν ρόλους χωρίς να έχουν σπουδάσει υποκριτική; Ή τελικά ο καθένας κρίνεται στο πεδίο;
Μ.Α.: Αντιλαμβάνομαι ότι είναι σημαντικό να υπάρχουν κάποια όρια στα πράγματα, κάποια εργασιακή διασφάλιση ας πούμε. Από την άλλη, και το λέω με λύπη αυτό, υπάρχουν πολλές Δραματικές Σχολές από τις οποίες αποφοιτούν πάρα πολλοί άνθρωποι κάθε χρόνο. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι αδύνατον να απορροφηθούν. Δηλαδή, για εμένα δεν είναι το θέμα να υπάρχει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, το θέμα θα ήταν να ξεκινούν τα πράγματα από πιο πριν. Δηλαδή, δε χρειάζεται να υπάρχουν 30 Δραματικές Σχολές. Θα μπορούσαν να υπάρχουν 10 Δραματικές Σχολές, πολύ πιο σωστά καταρτισμένες. Να βγαίνουν άνθρωποι με πιο γερά θεμέλια από εκεί και για όλους εκείνους που ενδιαφέρονται να ασχοληθούν και να μάθουν, να υπάρχουν θεατρικά εργαστήρια από τα οποία να μπορεί κανείς αν θέλει να ακολουθήσει κι έναν δρόμο επαγγελματικό. Γιατί τώρα όλα αυτά τα παιδιά που πάνε στις δραματικές σχολές πιστεύουν ότι θα έχουν τύχη στο μέλλον. Δυστυχώς είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα. Επίσης, ένα άλλο ζήτημα είναι ότι ο ηθοποιός, είτε καλός είτε κακός, είναι ένα όλον. Δεν είναι, δηλαδή, μόνο η ικανότητά του. Ο ηθοποιός κουβαλά το πρόσωπό του… κουβαλά τα πάντα. Είναι πολλές οι περιπτώσεις που ένας άνθρωπος που δεν είναι ηθοποιός μπορεί να είναι πιο κατάλληλος από έναν ηθοποιό για έναν συγκεκριμένο ρόλο. Δηλαδή, αν πάρει κανείς ένα παράδειγμα από ταινίες του Γιάννη Οικονομίδη, που χρησιμοποιεί πολλούς μη ηθοποιούς, ζητά κάτι ακατέργαστο, κάτι πολύ πραγματικό που ένας ηθοποιός συνήθως δεν έχει. Κάποιος άνθρωπος, επίσης, μπορεί να είναι μια «περσόνα». Να θες αυτήν την «περσόνα» στην ταινία σου. Τι να κάνουμε τώρα;
-Εσείς πώς επιλέγετε έναν ρόλο; Παίζει ρόλο η οικονομική απολαβή, το υπόλοιπο καστ ή το αν είναι κόντρα στην καθημερινότητα και την προσωπικότητά σας ή αν ταιριάζει σε αυτήν;
Μ.Α.: Κυρίως είναι δύο τα κριτήρια. Το οικονομικό είναι ένα κριτήριο υπό την έννοια ότι εγώ ζω από αυτήν τη δουλειά. Δεν είναι χόμπι. Δεν είναι, όμως, σε καμία περίπτωση το μόνο κριτήριο. Πολλές φορές έχω απορρίψει κάτι με σημαντικές οικονομικές απολαβές έναντι ενός άλλου. Το πιο σημαντικό, αυτό που με κάνει να νιώθω ασφάλεια, είναι η ομάδα, οι άνθρωποι δηλαδή. Δεν είναι το έργο. Δεν είναι ο χώρος, δεν είναι τίποτα. Είναι η ομάδα. Θέλω να νιώθω ότι με αυτούς τους ανθρώπους μπορούμε να συμπορευτούμε. Είμαι ένας άνθρωπος πολύ ήπιος. Έχω αυτοπειθαρχία. Δεν χρειάζομαι κανένας να με μαστιγώνει για να κάνω τη δουλειά μου καλά. Μου αρέσει να είμαστε μαζί στο ίδιο τρένο. Οπότε αυτό είναι το πιο σημαντικό για εμένα.
-Ο σκηνοθέτης Σωτήρης Τσαφούλιας δημιούργησε μια σειρά, «Το Ριφιφί», που έδωσε ελπίδα στο αναπηρικό κίνημα. Γιατί είχε δύο παρουσίες «διαφορετικές», έναν άνθρωπο σωματικά διαπλασμένο πιο μικρό από τον μέσο όρο και μία επαγγελματία ηθοποιό με κινητική αναπηρία. Αρχίσαμε να νιώθουμε ότι βρίσκει με αξιοπρέπεια και επαγγελματισμό το «διαφορετικό» τον χώρο του στη δημόσια σφαίρα. Αυτό, δηλαδή, που παλεύουμε κι εμείς τόσα χρόνια. Από την άλλη, τα προηγούμενα χρόνια το οτιδήποτε διαφορετικό «βόλευε» για να παράξει εύκολα γέλιο και σχόλια. Γύρω σας υπάρχουν και αναπτύσσονται επαγγελματικές ομάδες θεατρικές. Είναι το Θέατρο Ατόμων Με Αναπηρία από κινητικά ανάπηρους ηθοποιούς κατά κύριο λόγο. Είναι ακόμη και το Θέατρο Κωφών. Πώς νιώθετε με αυτή την επαγγελματική συνύπαρξη; Θα σας άρεσε σε ένα επαγγελματικό πλαίσιο να τα φέρει έτσι η ζωή και να συνεργαστείτε με μια τέτοια ομάδα;
Μ.Α.: Εννοείται ότι θα με ενδιέφερε πολύ. Αυτό ίσως ακουστεί κλισέ αλλά όλα αυτά τα πράγματα μου προκαλούν συγκίνηση, όχι με την έννοια της «χαζοσυγκίνησης». Μου προκαλούν θα έλεγα μια φόρτιση, ίσως αυτή να είναι η πιο σωστή λέξη. Κι αυτό γιατί εγώ προσωπικά είμαι ένας τυχερός άνθρωπος με την έννοια ότι είμαι υγιής, αρτιμελής, δεν έχω κάποια αναπηρία, μεγάλωσα σε ένα σπίτι με αγάπη χωρίς λεφτά αλλά και χωρίς φτώχεια. Είχα λοιπόν κάποια επιπλέον εφόδια στα χέρια μου. Πάντα με συγκινούσε πως υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που έχουν μεγαλώσει με τρομακτικές δυσκολίες και έχουν υπερβεί αυτές τις δυσκολίες, όπως μια αναπηρία.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Είμαστε η χώρα, θα το πω απλά, με τη μικρότερη κατά κεφαλήν χρηματοδότηση για κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές σε όλη την Ευρώπη.
-Είναι και το περιβάλλον δύσκολο. Δηλαδή ο κόσμος που ζούμε είναι φτιαγμένος για υγιή νεανικά σώματα.
Μ.Α.: Έτσι είναι. Ωστόσο πάντα πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι το νούμερο ένα εργαλείο των ανθρώπων είναι το μυαλό και η ψυχή. Υπάρχουν άνθρωποι πανέμορφοι και με χρήματα και πέφτουν στα ναρκωτικά. Καταστρέφονται και δεν κάνουν τίποτα. Άρα, θέλω να πω ούτε αυτό από μόνο του λέει κάτι. Το θέμα είναι τι κάνει κανείς με τον εαυτό του. Εγώ, λοιπόν, κάθε φορά που βλέπω έναν άνθρωπο να κάνει κάτι για τον εαυτό του, νιώθω ένα είδος υποχρέωσης στο βαθμό που μπορώ να συνδράμω. Να είμαι εκεί με κάποιον τρόπο. Οπότε, θα ήταν τεράστια χαρά μου. Κάποια στιγμή είχα γνωριστεί με την Γεωργία Κατσή με αφορμή ένα podcast που κάναμε, η οποία είναι αξιοθαύμαστη. Το γεγονός ότι έχει πάρει τη ζωή στα χέρια της είναι αξιοθαύμαστο.
-Πολλοί συνάδελφοί σας το καταγράφουν και στεναχωριούνται για τον σύγχρονο πολιτισμό της Ελλάδας το ότι δεν υπάρχουν προσβάσιμα θέατρα. Θέατρα όχι που να μπορεί απλά να φτάσει ένας θεατής, ακροατής με αναπηρία εκεί, αλλά και ένας καλλιτέχνης με αναπηρία. Πώς θα ανέβει στη σκηνή, πώς θα έχει ένα αξιοπρεπές καμαρίνι… Συνθήκες δηλαδή που να μπορεί να ξεδιπλώσει ισότιμα το ταλέντο του. Θα θέλαμε τη δική σας αναφορά σε αυτό.
Μ.Α.: Πρόκειται για ένα τεράστιο ζήτημα. Θα το πάρω από πιο πριν. Είναι πάρα πολλά τα θέατρα αυτήν τη στιγμή, είναι τα περισσότερα που δεν είναι αξιοπρεπή ακόμη και για έναν άνθρωπο που δεν έχει αναπηρία. Δεν λέω ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι πιο τυχεροί, μην παρεξηγηθώ. Είναι μικρά θεατράκια, τα οποία κάποιος άνοιξε κάποια στιγμή σε μια εποχή που δεν υπήρχαν καθόλου όλες αυτές οι προδιαγραφές. Κάποια από αυτά τα θέατρα, υποθέτω, ότι δεν μπορούν καν να μετατραπούν σε έναν χώρο που θα μπορούσε να καλύπτει ένα άτομο με αναπηρία. Αυτό συμβαίνει γιατί προφανώς δεν υπάρχει καμία μέριμνα. Δεν ξέρω αν έχετε παρακολουθήσει την ιστορία με τις χρηματοδοτήσεις του ΕΚΚΟΜΕΔ και αυτήν την κίνηση που έκανε η κοινότητα του σινεμά. Είμαστε η χώρα, θα το πω απλά, με τη μικρότερη κατά κεφαλήν χρηματοδότηση σε όλη την Ευρώπη.
-Εννοείτε σε καλλιτεχνικό προϊόν;
Μ.Α.: Εννοώ τη χρηματοδότηση για κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές. Όταν λέω ότι είναι χαμηλότερη, είναι εξωφρενικό. Έκαναν μία καμπάνια, στην οποία λένε ότι η κατά κεφαλήν χρηματοδότηση αξίζει όσο, περίπου, μισό μπουκαλάκι νερό, 0,30€ το έτος! Άρα, υπάρχει τεράστιο έλλειμμα. Αυτό είναι γνωστό. Αυτή είναι μια πολύ μεγάλη κουβέντα και για εμάς τους ηθοποιούς. Κάνουμε απεργία γι’ αυτόν τον λόγο. Αυτά τα τόσο μικρά θέατρα δεν μπορούν να καλύψουν ούτε ένα αξιοπρεπές μεροκάματο για έναν ηθοποιό. Δεν μπορεί να πληρωθεί ένας άνθρωπος που εργάζεται εκεί. Τίθεται λοιπόν το εξής θέμα: Πρέπει να κλείσουν αυτά τα θέατρα που δεν μπορούν να μας συμπεριλάβουν ούτε εμάς ούτε εσάς; Ή πρέπει να υπάρχουν κι αυτά γιατί είναι χώρος έκφρασης κάποιων νέων καλλιτεχνών που δεν βρίσκουν αλλού βήμα; Πάντως οτιδήποτε νέο δημιουργείται οφείλει να είναι πλήρως προσβάσιμο.
-Τα τελευταία χρόνια έχει επιστρέψει το sold out στα θέατρα…
Μ.Α.: Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μια άνθηση μετά τον κορονοϊό.
-Τι μπορεί να σας λέει αυτό για τις ανάγκες της κοινωνίας; Για την ψυχαγωγία; Βλέπετε κάποια μεταστροφή στη διασκέδαση;
Μ.Α.: Δε νιώθω ότι συνολικά υπάρχει κάποια μετακίνηση προς την ποιότητα. Πιστεύω ότι καταναλώνεται πολύ φτηνό υλικό καθημερινά κυρίως μέσω του κινητού. Πόσος κόσμος, για παράδειγμα, καταναλώνει άφθονο χρόνο βλέποντας χαζά βιντεάκια στο YouTube ενώ θα μπορούσε να κάνει κάτι πολύ πιο δημιουργικό. Αυτό που έχει συμβεί, και προκαλεί και λίγο τα sold out, είναι πως ο κόσμος ακούει ότι μια παράσταση είναι sold out και θέλει να πάει να τη δει. Δεν λέω φυσικά ότι μια παράσταση δεν αξίζει. Το sold out στις μέρες μας έχει να κάνει και με τις πλατφόρμες των εισιτηρίων. Στο παρελθόν κανείς δεν έμπαινε στη λογική να κλείσει εισιτήριο από πριν. Εγώ προσωπικά νιώθω ότι υπάρχει ένας φασισμός. Επίσης, κλείνεις ένα εισιτήριο τρεις μήνες πριν για μια παράσταση. Αν δεν μπορείς να πας, δεν παίρνεις πίσω τα χρήματά σου. Αν ακυρωθεί η παράσταση δεν παίρνεις πίσω την προμήθεια. Έχει χαθεί ο αυθορμητισμός. Δηλαδή λες θέλω να πάω σήμερα στο θέατρο και αρχίζει το δράμα. Εγώ πιστεύω ότι τα πράγματα έχουν δύο πλευρές. Είμαι οπαδός της σχετικότητας σε γενικές γραμμές. Κάποια πράγματα δεν είναι συγκεκριμένα αλλά σχετικά.
– Μία τελευταία ερώτηση. Κυρία Αλικάκη τι θέλετε να βλέπετε Με Άλλα Μάτια;
Μ.Α.: Λοιπόν, τι θα ήθελα να βλέπω Με Άλλα Μάτια; Θα ήθελα να βλέπω αυτά που δεν βλέπω, αυτό είναι το πρώτο πράγμα που μου έρχεται να πω. Νομίζω υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα γύρω μου που δεν τα βλέπω και ας πούμε εσείς σήμερα με έχετε βοηθήσει να δω κάποια πράγματα. Οπότε θα ήθελα τα μάτια μου να είνια πιο ανοιχτά. Θα ήθελα δηλαδή να, απορροφούν πράγματα που δεν τα βλέπεις. Πράγματα που τα αισθάνεσαι με έναν πιο ουσιαστικό τρόπο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
