Η Γάζα βιώνει μαζική αναπηροποίηση ως εργαλείο γενοκτονίας, με χιλιάδες παιδιά ακρωτηριασμένα και τη διεθνή κοινότητα προκλητικά σιωπηλή
🖊 από τον Πέτρο Κατσάκο
Την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου, στο αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ, η συλλογικότητα ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ πραγματοποίησε τη συζήτηση «Γάζα, η πατρίδα των περισσότερων ακρωτηριασμένων παιδιών στη σύγχρονη ιστορία», στο πλαίσιο του τετραήμερου FREE PALESTINE Festival – Για όλους τους λόγους του κόσμου. Στη σκηνή συμμετείχαν η μεταφράστρια Νάουζατ Χαντίντ, ο μηχανικός δικτύων Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος, η διερμηνέας ΕΝΓ Μυρτώ Γκανούρη, και από τη ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ ο σκηνοθέτης και ακτιβιστής Αντώνης Ρέλλας.
Κεντρικός προσκεκλημένος, ζωντανά από τη Γάζα, ήταν ο Naji Mahmoud Naji, εκπρόσωπος της Παλαιστινιακής Γενικής Ένωσης Ατόμων με Αναπηρία στη Λωρίδα της Γάζας, με μακρά εμπειρία στην υποστήριξη αναπήρων σε συνθήκες κατοχής και πολέμου. Είναι ο πρώτος ακρωτηριασμένος ποδοσφαιριστής στην Παλαιστίνη και ιδρυτής της προσαρμοσμένης ποδηλασίας στη Γάζα.
Η πραγματικότητα της αναπηρίας στη Γάζα
👎 Μετά την έναρξη του πρόσφατου πολέμου, μια πρωτοφανής εικόνα ανθρώπινης βίας αναδύθηκε στη Γάζα. Η αναπηρία δεν προκύπτει από γενετικούς ή κοινωνικούς παράγοντες, αλλά παράγεται από τον πόλεμο. Τα σώματα, κυρίως των παιδιών, μετατράπηκαν σε πεδία σύγκρουσης. Χιλιάδες παιδιά έχουν χάσει άκρα, πολλά περισσότερα φέρουν μόνιμες βαριές βλάβες. Η Γάζα έχει σήμερα τον μεγαλύτερο αριθμό ακρωτηριασμένων παιδιών στον σύγχρονο κόσμο.
Ταυτόχρονα, το σύστημα υγείας έχει σχεδόν καταρρεύσει. Το 84% των υγειονομικών δομών έχουν καταστραφεί, πάνω από τα μισά νοσοκομεία είναι εκτός λειτουργίας, ενώ κρίσιμες βοηθητικές συσκευές, φάρμακα, τεχνητά μέλη και αμαξίδια εμποδίζονται συστηματικά να εισέλθουν στη Γάζα. Οι ανάπηροι ζουν μια «πολιορκία μέσα στην πολιορκία».
Η θέση της ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΑΝΟΧΗΣ:
Ο Αντώνης Ρέλλας ξεκαθάρισε πως ο τίτλος της εκδήλωσης δεν είναι υπερβολή, αλλά κυριολεξία. Δεν συζητάμε για «ανθρωπιστική κρίση», αλλά για την αναπηροποίηση ως στρατηγικό εργαλείο γενοκτονίας. Η τοποθέτηση δεν είναι προσωπική άποψη είναι η πολιτική θέση της συλλογικότητας. Η ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ προσεγγίζει την αναπηρία μέσα από το κοινωνικό μοντέλο και την παράδοση των UPIAS, Mike Oliver και Vic Finkelstein.
Η αναπηρία δεν είναι ατομική τραγωδία ή ιατρική πάθηση. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών και κοινωνικών σχέσεων που παράγουν αποκλεισμό. Και στη Γάζα αυτό ισχύει στο πολλαπλάσιο. Οι βλάβες παράγονται βίαια από ένα καθεστώς κατοχής, αποικιακού εποικισμού και πολέμου. Η Σύμβαση για τη Γενοκτονία περιλαμβάνει ως κριτήριο την «πρόκληση σοβαρής σωματικής ή ψυχικής βλάβης» και την «υποβολή σε συνθήκες ζωής που οδηγούν σε φυσική εξόντωση». Αυτές οι έννοιες γίνονται απτές στη Γάζα με πυρά σε πόδια διαδηλωτών, χρήση λευκού φωσφόρου, βομβαρδισμένα νοσοκομεία, αποκλεισμό φαρμάκων, καταστροφή υποδομών ύδρευσης. Η ανάλυση της αναπηροποίησης γίνεται όχι με το ιατρικό μοντέλο, αλλά μέσα από το χειραφετητικό πλαίσιο. Οι βλάβες υπάρχουν και τις αναγνωρίζουμε, αλλά η αναπηροποίηση είναι κοινωνική, πολιτική διαδικασία.
Ο ρόλος των διεθνών θεσμών
Το 2025, η Επιτροπή CRPD του ΟΗΕ αφιέρωσε συνεδρίαση στην κατάσταση των αναπήρων στα κατεχόμενα. Αναφέρθηκε ρητά στην έκρηξη των ακρωτηριασμών και της βίας κατά των αναπήρων. Οργανώσεις όπως το Disability Justice for Palestine περιέγραψαν πώς η πείνα, ο αναγκαστικός εκτοπισμός, η έλλειψη ιατρικής φροντίδας και η αδυναμία διαφυγής πλήττουν πρώτα τους ανάπηρους.
Τεκμηριωμένα στοιχεία μιλούν για μαζικούς ακρωτηριασμούς παιδιών, για εκτελέσεις αμάχων με νοητικές βλάβες, για κατάσχεση αμαξιδίων και τεχνητών μελών στα σύνορα. Η Επιτροπή του ΟΗΕ κατέληξε ότι οι παραβιάσεις ενδεχομένως συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία. Ωστόσο, παρά τις έρευνες και τις εκκλήσεις διεθνών οργάνων για διάδρομους ανθρωπιστικής βοήθειας, το Ισραήλ συνεχίζει απρόσκοπτα την ίδια πολιτική.
Το διεθνές αναπηρικό κατεστημένο και η σιωπή του
Στο διεθνές περιβάλλον, μεγάλο μέρος του επίσημου αναπηρικού χώρου σιωπά. Στην Παγκόσμια Σύνοδο για την Αναπηρία (GDS 2025) απαγορεύτηκε η λέξη «γενοκτονία» και αποκλείστηκαν οι παλαιστινιακές αναπηρικές οργανώσεις. Καμία από τις 23 επίσημες εκδηλώσεις δεν αναφέρθηκε στους Παλαιστίνιους ανάπηρους, ενώ υπήρχαν δύο αποκλειστικά για την Ουκρανία. Αυτή η διαφορά δεν είναι τυχαία· είναι πολιτική επιλογή.
Απέναντι στη σιωπή, οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι ανάπηροι, μαζί με διεθνείς συμμάχους, έφεραν τις φωνές τους στην Επιτροπή CRPD, στον ΠΟΥ και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Περιέγραψαν τι σημαίνει να επιβιώνεις με αναπηρία κάτω από βομβαρδισμούς, χωρίς ρεύμα, χωρίς πρόσβαση σε βοηθήματα που το Ισραήλ χαρακτηρίζει «διπλής χρήσης» και μπλοκάρει.
Η στοχευμένη βία – πυρά στα πόδια, καταστροφή κέντρων αποκατάστασης, χτύπημα διασωστών – παράγει συστηματικά βλάβες όχι ως παράπλευρη απώλεια, αλλά ως μέθοδο τρομοκράτησης και υποταγής.
Η ιστορική συνέχεια της στρατηγικής της αναπηροποίησης
Η στρατηγική αυτή δεν ξεκινά το 2023:
- Στην πρώτη Ιντιφάντα, ο υπουργός Άμυνας Γιτζάκ Ράμπιν έδωσε την εντολή «σπάστε τους τα κόκαλα».
- Στη δεύτερη Ιντιφάντα χρησιμοποιήθηκαν σφαίρες που διαλύουν ιστούς, αυξάνοντας ακρωτηριασμούς.
- Το 2008–2009 έγινε χρήση λευκού φωσφόρου με φρικτά εγκαύματα.
- Το 2014 καταστράφηκαν συστηματικά υποδομές ύδρευσης, δρόμοι, νοσοκομεία.
- Το 2018, στη Μεγάλη Πορεία της Επιστροφής, χιλιάδες διαδηλωτές πυροβολήθηκαν στα πόδια με «πρωτοφανή» τραύματα.
Από το 2023 και μετά, η κλίμακα έχει γίνει σχεδόν αδιανόητη.
📊 Τα στοιχεία
Τα δεδομένα που κατατέθηκαν στα όργανα του ΟΗΕ είναι συντριπτικά:
- Πριν τις 7 Οκτωβρίου 2023: 7% του πληθυσμού ήταν ανάπηροι.
- Από τότε: 33.000 νέες σοβαρές βλάβες, εκ των οποίων 56% σωματικές.
- 4.800 ακρωτηριασμοί άνω και κάτω άκρων.
- Κάθε μέρα: 15 παιδιά αποκτούν μόνιμη βλάβη και 10 παιδιά χάνουν άκρα.
- Μέσα σε τρεις μήνες: πάνω από 1.000 παιδιά ακρωτηριάστηκαν.
- 200 ανάπηροι απήχθησαν.
- Το 15,8% των παιδιών είναι ανάπηρα.
- Το 90% ζει σε ακραία πείνα.
- Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι 22.000 τραυματισμοί είναι μόνιμοι.
- Συνολικά το 2025 υπάρχουν 115.000 ανάπηροι στην Παλαιστίνη.
Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον όπου 84% των δομών υγείας και 87% των σχολείων έχουν καταστραφεί. Τα ορθοπεδικά εργαστήρια έχουν ισοπεδωθεί, ενώ οι ανάπηρες γυναίκες γεννούν χωρίς ιατρική φροντίδα. Τα παιδιά είναι εκτός σχολείου, χωρίς πρόσβαση σε αποκατάσταση.
Αυτό είναι στρατηγική εξόντωσης, γενοκτονία με μισαναπηρικό χαρακτήρα.
Οι παραβιάσεις της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Αναπήρων
Το Ισραήλ έχει κυρώσει τη CRPD. Άρα οι παραβιάσεις δεν είναι ηθικές, αλλά νομικές. Παραβιάζονται συνεχώς:
- Άρθρο 11: προστασία σε κρίσεις και πολέμους
- Άρθρο 25: δικαίωμα στην υγεία
- Άρθρο 28: επαρκές βιοτικό επίπεδο
- Άρθρο 24: εκπαίδευση
- Άρθρο 6: γυναίκες και κορίτσια με βλάβες
- Άρθρο 19: ανεξάρτητη διαβίωση
Η σιωπή των διεθνών οργανώσεων ισοδυναμεί με συνενοχή.
Πολιτικά αιτήματα
Η ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ υπογράμμισε ότι το αναπηρικό κίνημα δεν μπορεί να κρατά ίσες αποστάσεις. Αν δεν σταθεί ανοιχτά στο πλευρό των Παλαιστινίων, παύει να είναι κίνημα δικαιωμάτων και γίνεται μέρος της αποικιακής αφήγησης. Το κίνημα ζητά την αποβολή του Ισραήλ από τη CRPD, διότι ένα κράτος που παράγει μαζικά αναπηρία και εξοντώνει ανάπηρα παιδιά δεν μπορεί να συμμετέχει ως «ισότιμος εταίρος» στην προώθηση των δικαιωμάτων των αναπήρων.
Η βραδιά έκλεισε φορτισμένα. Ο Νάτζι εξέφρασε βαθιά ευγνωμοσύνη για την αλληλεγγύη. Η ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ δεσμεύτηκε ότι η Γάζα και οι ανάπηροι άνθρωποί της θα βρίσκονται από εδώ και πέρα στο επίκεντρο κάθε αγώνα για δικαιώματα. Γιατί η λευτεριά της Παλαιστίνης είναι και υπόθεση του αναπηρικού κινήματος. Και ο αγώνας αυτός δεν μπορεί να περιμένει «καλύτερες στιγμές». Είναι υπόθεση του τώρα, όσο η ιστορία καίει σαν πυρωμένο σίδερο.
Πηγή: www.rosa.gr
