Ο Χρήστος Σαρτζετάκης σε ασπρόμαυρη φωτογραφία

Ο αείμνηστος τέως πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Χρήστος Σαρτζετάκης ο οποίος απεβίωσε στις 3 Φεβρουαρίου 2022 σε ηλικία 92 ετών, άφησε ισχυρό το θετικό αποτύπωμά του ως εξέχων ανώτατος δικαστικός και το αρνητικό του ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας την περίοδο 1985-1990, επί Ανδρέα Παπανδρέου.

Χαρακτηρίστηκε- και ήταν- «αδέκαστος δικαστής». Ήταν όμως και «παρεξηγημένος Πρόεδρος» που δέχτηκε και κριτική ως «μια ιδιόρρυθμη προσωπικότητα που περιφρόνησε την υστεροφημία της».

Αναφέρεται ως «Υπόδειγμα δικαστικού», «Ακέραιος δικαστικός», «Προσωποποίηση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης» αλλά υπογραμμίζεται η ιδιορρυθμία της προσωπικότητάς του που τον οδήγησε, ώστε πολλοί απ΄ αυτούς που σήμερα τον τιμούν, να περιορίζονται στη φράση «ο νεκρός δεδικαίωται…». Σφάλμα κι άδικο. Αλλά δικό του.

Η μεγάλη του προσφορά:

Ήταν υπόδειγμα και παράδειγμα «ανυπάκουου», πιστού στον όρκο του, δικαστικού, σε ταραγμένες, μαύρες εποχές, σαν εκείνες του 1963, όταν το παρακράτος δολοφονούσε τον βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη κι εκείνος αγωνίστηκε εναντίον πιέσεων, συνωμοσιών και «πολιτικής «ίντριγκας» ώστε το έγκλημα να καλυφθεί. Ως ανακριτής ,ο Σαρτζετάκης δεν φοβήθηκε, δεν ενέδωσε, δεν συμμορφώθηκε. Έκανε καλά τη δουλειά του. Κατηγορήθηκε, καταδιώχτηκε, βασανίστηκε, φυλακίστηκε χωρίς δίκη, καθαιρέθηκε τα χρόνια του διωγμού του από τη χούντα των συνταγματαρχών και του παρακράτους. Αλλά αποκαταστάθηκε και ανταμείφθηκε αφού έγινε πρώτα Αρεοπαγίτης και στο τέλος Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Και όπως έγραψε ο διακεκριμένος αρθρογράφος Θάνος Οικονομόπουλος, ««τυπολάτρης» και «ακέραιος υπηρέτης του νόμου» ο Σαρτζετάκης (κατα) δέχθηκε να εκλεγεί Πρόεδρος Δημοκρατίας και εξυπηρέτησε τα σχέδια του Παπανδρέου το 1985, όταν μεθόδευε το «εξωπέταγμα» Καραμανλή. Έτσι –ίσως και να μην το είχε αντιληφθεί- συνήργησε στο να γίνει το πολίτευμα πρωθυπουργοκεντρική από προεδρευόμενη Δημοκρατία».

Και πώς; Μέσα από μια απίστευτη κοινοβουλευτική διαδικασία εκλογής του (με τα… μπλε και άσπρα ψηφοδέλτια που καταργούσαν το απόρρητο της διαδικασίας) αλλά και την αντισυνταγματική ψήφο Αλευρά. Δεν την ενορχήστρωσε ο ίδιος. Αλλά την προσυπέγραψε.

Δύσκολο να δεχτεί κανείς ότι ένας τόσο σπουδαίος και άδικα καταδιωγμένος δικαστικός που θα μπορούσε να μείνει στην Ιστορία ως «ο ανακριτής που ξεσκέπασε τη συνωμοσία της δολοφονίας Λαμπράκη», παρασύρθηκε από τις κολακείες ενός πολιτικού συστήματος σκοπιμοτήτων. Έπαιξε το παιχνίδι «τρίτων», ανίκανος (λόγω τυπολατρίας και ιδιοσυγκρασίας) να διαφυλάξει το παρελθόν και να φροντίσει για την υστεροφημία του.

Περίεργα και αλληλοσυγκρουόμενα πράγματα. Αλλά ας δεχτούμε ότι η καταξιωμένη δικαστική δράση και πορεία του έμελλε, ίσως από λανθασμένη εκτίμηση, να συνδεθεί –και να συγκρίνεται- με τη συμπεριφορά του ως Προέδρου της Δημοκρατίας.

Ο Χρήστος Σαρτζετάκης

Σχετικά με τον συντάκτη

Φιλόλογος, Δημοσιογράφος, Συγγραφέας, Πρώην βουλευτής

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή