Η οδός Εμμανουήλ Μπενάκη

Η οδός Εμμανουήλ Μπενάκη είναι ένας στενός αλλά μακρύς, κεντρικός δρόμος της Αθήνας που οι περισσότεροι Αθηναίοι γνωρίζουν – αλλά και πάρα πολλοί μη Αθηναίοι- ωστόσο λίγοι γνωρίζουν ποιος ήταν ο άνθρωπος προς τιμήν του οποίου ονομάστηκε ο δρόμος. Αν και στενός, χωρίς συγκοινωνιακό μέσο να τον διασχίζει και όχι παράλληλος των τριών λεωφόρων που «ορίζουν» το Κέντρο της πρωτεύουσας ( Σταδίου – Πανεπιστημίου- Ακαδημίας) η Εμμανουήλ Μπενάκη και πολυσύχναστος είναι και ιδιαίτερα χρήσιμος, κυρίως στους οδηγούς αφού αρχίζει στην οδό Σταδίου (στα αποκαλούμενα Χαυτεία) και τερματίζεται δυο δρόμους πριν από τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.

Η οδός Εμμανουήλ Μπενάκη έχει αυτό το όνομα λίγο λιγότερο από 100 χρόνια, αφού πριν ονομαζόταν οδός Προαστίου. Συνδυάζει όλα τα στοιχεία της εξαρχιώτικης νοοτροπίας και πολλά από τα κτίριά της θεωρούνται διατηρητέα, όπως εκείνο στη συμβολή Μπενάκη & Αραχώβης, χτισμένο σχεδόν πριν από έναν αιώνα.

O Εμμανουήλ Μπενάκης

Ο Εμμανουήλ Μπενάκης απ’ όπου πήρε το όνομα της η οδός γεννήθηκε το 1843 στην Ερμούπολη της Σύρου. Εκλέχθηκε βουλευτής το 1910 με το κόμμα του Βενιζέλου του οποίου υπήρξε και στενός φίλος και χρίστηκε υπουργός Ναυτιλίας, Γεωργίας, Οικονομικών και Βιομηχανίας και το 1914, έγινε Δήμαρχος Αθηναίων.

Μετά την εκλογική ήττα του Βενιζέλου εξορίστηκε στο Παρίσι το 1920. Επιστρέφοντας πραγματοποίησε σημαντικές δωρεές (σχολή νοσοκόμων Ερυθρού Σταυρού). Με το θάνατό του το 1929 ανακηρύχθηκε Εθνικός ευεργέτης.

Αυτά είναι λίγα βιογραφικά. Αλλά προσέξτε τη σταδιοδρομία του στις λεπτομέρειές της : Ακολούθησε εμπορικές σπουδές στο Μάντσεστερ και εν συνεχεία εγκαταστάθηκε, το 1865, στην Αίγυπτο, όπου και ασχολήθηκε με την εμπορία βάμβακος. Ίδρυσε μαζί με τον αδελφό του, Λουκά, δικό του εμπορικό οίκο. Μετά τον γάμο του με την Βιργινία Χωρέμη ξεκίνησε να συνεργάζεται με τον εμπορικό οίκο “Χωρέμης – Mellor και Σία”. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο διετέλεσε πρώτος πρόεδρος του Επιμελητηρίου της Αλεξάνδρειας καθώς και πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξάνδρειας (1901 – 1911).

Το 1910 ήρθε στην Αθήνα και εγκαταστάθηκε στην περιοχή της Κηφισιάς της οποίας υπήρξε από τους πρώτους οικιστές αφού διατηρούσε σημαντικές εκτάσεις. Εκεί συνδέθηκε με στενή φιλία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, με το κόμμα του οποίου έθεσε υποψηφιότητα στις πρώτες βουλευτικές εκλογές του 1910 όταν και εξελέγη βουλευτής Αττικής. Επανεξελέγη στην ίδια περιφέρεια στις δεύτερες εκλογές του 1910 και εξελέγη βουλευτής Αττικοβοιωτίας, στις εκλογές του 1912. Τον Ιανουάριο του 1911 είχε αναλάβει το χαρτοφυλάκιο του νεοσύστατου υπουργείου Γεωργίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και εν συνεχεία το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, στο οποίο παρέμεινε μέχρι τον Μάϊο του 1912. Το 1914 εξελέγη Δήμαρχος Αθηναίων.

Η περίοδος εκείνη ήταν πολύ ταραχώδης . (Ο Νοέμβριος του 1916 βρήκε την Ελλάδα με δύο αντίπαλες κυβερνήσεις, μία στη Θεσσαλονίκη υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μια στην Αθήνα με ουσιαστικό «αρχηγό» τον Βασιλέα Κωνσταντίνο).

Κατά τη διάρκεια των Νοεμβριανών συνελήφθη, διαπομπεύθηκε και φυλακίστηκε από τους «επίστρατους του Βασιλέως. Στις 2 Δεκεμβρίου 1916, η οικία του στην διασταύρωση των οδών Κουμπάρη και Βασιλίσσης Σοφίας, δέχθηκε επίθεση από σώμα επιστράτων με αποτέλεσμα να τον συλλάβουν. Το σπίτι του λεηλατήθηκε και κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του στους στρατώνες του Ιλισσού έγινε αποδέκτης βίαιων προπηλακισμών ενώ παρά λίγο γλίτωσε από το λιντσάρισμα. Τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό, ενώ εν συνεχεία φυλακίστηκε παραμένοντας στις φυλακές Αβέρωφ για 41 ημέρες. Το 1920 εξορίστηκε αρχικά στη Νίκαια και έπειτα στο Παρίσι, απ’ όπου επέστρεψε το 1924.

Το Φιλανθρωπικό του έργο

Κατά τη διάρκεια της ζωής του, εκτός από το πολιτικό του έργο, πραγματοποίησε σημαντικό φιλανθρωπικό έργο ενώ δώρισε σημαντικά ποσά για την ίδρυση κοινωφελών ιδρυμάτων. Το 1908 και το 1909 ίδρυσε το «Μπενάκειο Κοινοτικό Συσσίτιο» και το «Μπενάκειο Ορφανοτροφείο Θηλέων». Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Μπενάκειου Παιδικού Ασύλου, του Κολλεγίου Αθηνών, της Μπενακείου Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων καθώς και του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου.

Στις 8 Απριλίου του 1927 ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Παύλος Κουντουριώτης, τον ανακήρυξε Εθνικό Ευεργέτη.

Μια ταραχώδης ζωή, σε μια ταραχώδη εποχή για έναν πάμπλουτο ευεργέτη που είχε την ατυχία να είναι…. φίλος του Ελευθέριου Βενιζέλου. Πέθανε στις 20 Ιουνίου 1929 και κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη.

Σχετικά με τον συντάκτη

Η μοναδική, πλήρως προσβάσιμη για κάθε χρήστη, διαδραστική, κοινωνική πύλη ενημέρωσης στην Ελλάδα!

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή