Ο Πινόκιο

Αν νομίζετε ότι τα …ψεματάκια ή οι φάρσες της Πρωταπριλιάς είναι Ελληνικό, παραδοσιακό έθιμο, κάνετε λάθος. Είναι απόλυτα κληρονομημένο – και πολύ παλαιό- από άλλους λαούς, άλλες χώρες, κυρίως της Ευρώπης που μας το κληροδότησαν . Και αποδείχθηκε από την αρχή τόσο επιτυχημένο και έγινε τόσο δημοφιλές ώστε καθιερώθηκε. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές σχετικά με τον τόπο και τον χρόνο που γεννήθηκε το έθιμο αυτό. Δύο από αυτές, όμως, είναι οι επικρατέστερες.

Που γεννήθηκε το έθιμο

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή, το έθιμο ξεκίνησε από τους δεινούς ψαράδες Κέλτες, ένα λαό της βορειοδυτικής Ευρώπης όπου η εποχή του ψαρέματος ξεκινούσε την 1η Απριλίου. Όσο καλοί ψαράδες όμως και να ήταν, την εποχή αυτή του χρόνου τα ψάρια πιάνονται δύσκολα. Έτσι και αυτοί, όπως προστάζει ο “κώδικας δεοντολογίας” των ψαράδων όλων των εποχών, έλεγαν ψέματα σχετικά με τα πόσα ψάρια είχαν πιάσει και πόσο μεγάλα ήταν.

Η δεύτερη εκδοχή, που θεωρείται και πιο βάσιμη ιστορικά, θέλει γενέτειρα του εθίμου τη Γαλλία του 16ου αιώνα. Μέχρι το 1564 η πρωτοχρονιά των Γάλλων ήταν η 1η Απριλίου. Τη χρονιά αυτή όμως, και επί βασιλείας Καρόλου του 9ου, αυτό άλλαξε και Πρωτοχρονιά θεωρούταν πλέον η 1η Ιανουαρίου. Στην αρχή αυτό δεν το δέχτηκαν όλοι οι πολίτες. Οι αντιδραστικοί συνέχιζαν να γιορτάζουν, την παλαιά πλέον, πρωτοχρονιά τους την 1η Απριλίου, ενώ οι υπόλοιποι τους έστελναν πρωτοχρονιάτικα δώρα για να τους κοροϊδέψουν. Το πείραγμα αυτό μετατράπηκε με τον καιρό σε έθιμο.

Το Πρωταπριλιάτικο Ψέμα

Το έθιμο αυτό ήρθε και στην Ελλάδα και διαφοροποιήθηκε αποκτώντας μια ελληνική χροιά.

Η βασική ιδέα βέβαια παρέμεινε ίδια. Λέμε αθώα – μερικές φορές όχι και τόσο… αθώα- ψέματα με σκοπό να ξεγελάσουμε το «θύμα» μας. Σε κάποιες περιοχές, θεωρούν ότι όποιος καταφέρει να ξεγελάσει τον άλλο, θα έχει την τύχη με το μέρος του όλη την υπόλοιπη χρονιά. Σε κάποιες άλλες πιστεύουν ότι ο «θύτης» θα έχει καλή σοδειά στις καλλιέργειες του. Επίσης το βρόχινο νερό της πρωταπριλιάς, θεωρούν μερικοί, ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Όσο για το «θύμα», πιστεύεται ότι, σε αντίθεση με τον «θύτη», θα έχει γρουσουζιά τον υπόλοιπο χρόνο και πιθανότατα αν είναι παντρεμένος, θα χηρέψει γρήγορα.

Με την πάροδο του χρόνου, το έθιμο του Πρωταπριλιάτικού ψέματος απέκτησε το χαρακτήρα μιας αθώας «φάρσας», μιας «πλάκας» που γινόταν από τους πιο «έξυπνους» στους πιο «αθώους» και τις περισσότερες φορές, έβγαζε πολύ γέλιο εκτός από τις περιπτώσεις που το θύμα το έπαιρνε στα σοβαρά με αποτέλεσμα να γίνονται σοβαροί καυγάδες.

Μια Κινέζικη παροιμία για την Πρωταπριλιά: Ένας θα πει ψέμα, δέκα θα το πιστέψουν και θα το επαναλαμβάνουν , εκατό θα το θεωρήσουν αλήθεια.

Μια τούρκικη παροιμία: Του ψεύτη το σπίτι καίγεται, αυτός ζητάει βοήθεια αλλά κανείς δεν τον πιστεύει.

Και μια Αγγλική παροιμία: Το ψέμα θάχει γυρίσει όλη τη γή πριν η αλήθεια προλάβει να βάλει τα παπούτσια της.

Από τα πιο επιτυχημένα Πρωταπριλιάτικα ψέματα , καταγράφηκε το 1968, σύμφωνα με τον ιδρυτή του ανύπαρκτου Museum of Hoaxes, Άλεξ Μπόιζ, όπου οι κάτοικοι του Λονδίνου κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε μία ετήσια τελετή όπου… λιοντάρια θα πλένονταν στον Πύργο του Λονδίνου. Η φάρσα είχε μεγάλη επιτυχία, με αποτέλεσμα να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, στοχεύοντας κυρίως τουρίστες ή νέους κατοίκους. Αρκετοί «απατεωνίσκοι», τύπωναν μέχρι και εισιτήρια και τα πρώτα χρόνια, χιλιάδες άνθρωποι τα αγόραζαν για να έχουν… καλύτερη θέση κοντά στα λιοντάρια!!!

Ως ο μεγαλύτερος ψεύτης στην ιστορία θεωρείται ο «Ιταλός» Πινόκιο, ένας φανταστικός χαρακτήρας που πρωτοεμφανίστηκε το 1883, ως κεντρικός ήρωας στο ιταλικό παραμύθι «Οι Περιπέτειες του Πινόκιο» του Κάρλο Κολόντι. Μόνο που αυτός, κάθε φορά που έλεγε ένα ψέμα, η …. μύτη του μεγάλωνε. Κι όταν διόρθωνε το ψέμα του μ ένα άλλο ψέμα, η μύτη του μεγάλωνε περισσότερο.

Σχετικά με τον συντάκτη

Η μοναδική, πλήρως προσβάσιμη για κάθε χρήστη, διαδραστική, κοινωνική πύλη ενημέρωσης στην Ελλάδα!

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή