Φωτογραφία του Κεμάλ με καπέλο και κοστούμι σε μέση ηλικία

Μουσταφά Κεμάλ

Ατατούρκ  – Πατέρας των Τούρκων

Σαν σήμερα, γεννήθηκε το 1881 στη Θεσσαλονίκη ο  Μουσταφά Κεμάλ – επονομαζόμενος Ατατούρκ (δηλαδή Πατέρας των Τούρκων) – , ο Τούρκος στρατιωτικός και πολιτικός, ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας. Το σπίτι στο οποίο φέρεται να γεννήθηκε, στην οδό  Αποστόλου Παύλου, υποστηρίζεται από πολλούς ότι δεν είναι το ίδιο το κτίριο του Τουρκικού Προξενείου, ούτε το σπιτάκι μιας θείας του, πίσω από το Προξενείο όπου πράγματι έμεινε  για ένα διάστημα. Και  φέρουν ως τόπο της γέννησής του τον οικισμό Χρυσαυγή της επαρχίας Λαγκαδά.

Είτε έτσι, είτε αλλιώς, ο Μουσταφά Κεμάλ  ήταν αυτός που  ανέλαβε ουσιαστικά και πραξικοπηματικά μια διαμελισμένη Οθωμανική αυτοκρατορία, της οποίας το εναπομείναν υπόλοιπο των εδαφών στην Ανατολία, κατόρθωσε να το μετατρέψει σε κράτος δυτικού προτύπου ονομάζοντάς το Τουρκία.

Μπορεί το σημερινό τουρκικό κράτος  να το αρνείται αλλά τα ιστορικά στοιχεία και οι καταγεγραμμένες μνήμες συμφωνούν ότι προκειμένου να εφαρμόσει την πολιτική του, δεν δίστασε να συνεχίσει αγριότητες των Νεοτούρκων, όπως η γενοκτονία των Αρμενίων και  οι διωγμοί των Ελλήνων.

Υπάρχουν πάρα πολλές ασάφειες και για τη γέννηση και για τα νεανικά χρόνια του Κεμάλ, ο ίδιος μάλιστα όταν ρωτήθηκε από τα μέλη συγγραφικής ομάδας εγκυκλοπαίδειας, απάντησε πως γεννήθηκε τη 19η Μαΐου του 1919, δηλαδή την ημέρα που αποφάσισε να γίνει αντάρτης. Στα δώδεκά του χρόνια εισήχθη στην κατώτερη στρατιωτική σχολή της Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή του Μοναστηρίου, για να καταλήξει το 1899 στην Αυτοκρατορική Στρατιωτική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης από την οποία αποφοίτησε  το 1902. Αμέσως μετά, εισήχθη στη Σχολή Ειδικής Εκπαίδευσης του Γενικού Επιτελείου, από όπου το 1904 αποφοίτησε με τον βαθμό του λοχαγού. Ύστερα από προτροπή ενός δασκάλου του,  υιοθέτησε το όνομα Κεμάλ, που σημαίνει «τελειότητα». Από εκείνη την εποχή οι πολιτικές του απόψεις ήταν αντίθετες προς το οθωμανικό κράτος και γι’ αυτό είχε αρχίσει να εκδίδει πολιτική εφημερίδα, η οποία μοιραζόταν στους συμμαθητές του, ενάντια στο τότε καθεστώς.

Σε ένα σημείο φαίνεται να συμφωνούν όλοι:

Ότι ήταν ένας  χαρισματικός ηγέτης, του οποίου η μορφή, σύμφωνα με τους σύγχρονους ιστορικούς, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις σημαντικότερες προσωπικότητες που επηρέασαν καθοριστικά με την παρουσία τους τον 20ό αιώνα.

Ο Κεμάλ, ήταν  διοικητής του Στρατού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1918. ‘Ήταν η εποχή κυριαρχίας  του τελευταίου Σουλτάνου Μωάμεθ του Έκτου, ο οποίος βασίλευσε ως το 1922 όταν και εξεδιώχθη από τον Κεμάλ με τη διάλυση του Οθωμανικού Σουλτανάτου.

Μέσα σε τέσσερα χρόνια, κατάφερε – με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και ενεργώντας περίπου αυτόνομα , καταδικασμένος σε θάνατο από το Σουλτάνο- να προσεταιριστεί τις Μεγάλες Δυνάμεις και να συνάψει βαρύνουσας σημασίας συμφωνίες, οι οποίες άλλαξαν δραματικά την κατάσταση στη Μικρά Ασία. Μεσολάβησε και η Μικρασιατική τραγωδία του Ελληνικού Στρατού που  ανακόπηκε από τον τακτικό στρατό του Κεμάλ και υποχώρησε, η απόφαση των Γάλλων να ακυρώσουν τη Συνθήκη των Σεβρών και να αποχωρήσουν από τη Μικρά Ασία και η υπογραφή από την Ουκρανία συνθήκης ειρήνης με την κυβέρνηση Κεμάλ. Στις 27 Αυγούστου 1922, και αφού οι Ιταλοί είχαν εκκενώσει την Έφεσο, ο τουρκικός στρατός υπό την ηγεσία του Κεμάλ κατέλαβε τη Σμύρνη, σφάζοντας τον ελληνικό και αρμενικό πληθυσμό και πυρπολώντας την ελληνική και αρμενική συνοικία.

Αστραπιαία, στις 17 Νοεμβρίου του 1922 ο Σουλτάνος Μωάμεθ Στ΄ εγκατέλειψε την Κωνσταντινούπολη, παραδίδοντάς την στην κυβέρνηση της Άγκυρας όπου ήταν εγκατεστημένος ο Κεμάλ και ένα χρόνο μετά, στις 29 Οκτωβρίου του 1923, ορκίστηκε πρώτος πρόεδρος της, ενωμένης πια, Τουρκίας, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι και το 1938, ημερομηνία θανάτου του.

Στη διάρκεια της προεδρικής του θητείας ο Κεμάλ αναμόρφωσε και εκσυγχρόνισε την χώρα του, πραγματοποιώντας ριζοσπαστικές αλλαγές.

Γενικά οι μεταρρυθμίσεις του είχαν σκοπό να μετατρέψουν την Τουρκία σε σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα βασισμένη στα δυτικά πρότυπα και πλήρως απελευθερωμένη από την θρησκεία. Απαγόρευσε την πολυγαμία, τον φερετζέ και το φέσι ενώ το 1928 επέβαλλε το λατινικό αλφάβητο. Με δικές του νομοθετικές ρυθμίσεις αναβάθμισε τον ρόλο των γυναικών, δίνοντάς τους το δικαίωμα ψήφου, και θέσπισε την ισότητα των δύο φύλων και το 1934 επέτρεψε την εκλογή γυναικών στα δημόσια αξιώματα.

Λίγο πριν πεθάνει είχε ταξιδέψει στην Γιάλοβα για ανάρρωση, αφού λόγω του πάθους του με το αλκοόλ έπασχε από κίρρωση του ήπατος. Πέθανε στις 10 Νοεμβρίου του 1938  στο παλάτι Ντολμά Μπαχτσέ στην Κωνσταντινούπολη και κηδεύτηκε με λαμπρές τιμές. Είχε παντρευτεί μια φορά το 1923 αλλά χώρισε δύο χρόνια αργότερα. Είχε υιοθετήσει 8 παιδιά.

Ο Ατατούρκ το 1936 κρατώντας ένα φλυτζάνι με καφέ και ένα τσιγάρο
Ο Ατατούρκ το 1936, 2 χρόνια πριν τον θάνατο του-Πηγή Εικόνας: (el.wikipedia.org)
Το διώροφο σπίτι του Κεμάλ στην Αποστόλου Παύλου στη Θεσσαλονίκη
Το σπίτι που πιθανολογείται ότι γεννήθηκε ο Κεμάλ στην Αποστόλου Παύλου στη Θεσσαλονίκη. Σήμερα Μουσείο.

Σχετικά με τον συντάκτη

Με Άλλα Μάτια
Η μοναδική, πλήρως προσβάσιμη για κάθε χρήστη, διαδραστική, κοινωνική πύλη ενημέρωσης στην Ελλάδα!

Αφήστε σχόλιο

ΧΟΡΗΓΟΙ

Επιστροφή στην κορυφή