Ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος (Fernão de Magalhães, 1480 – 1521) ήταν Πορτογάλος θαλασσοπόρος του οποίου το όνομα στη γλώσσα της πατρίδας του προφερόταν Μαγαλιάις αλλά στην εξέλιξη των αιώνων έγινε Magellan.
Ηγήθηκε μιας αποστολής με την οποία πραγματοποιήθηκε ο πρώτος περίπλους της Γης. Δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το ταξίδι του προς τα Δυτικά, καθώς σκοτώθηκε από ιθαγενείς στρατιώτες στο νησί Μακτάν των Φιλιππίνων. Προς τιμήν του, πήρε το όνομά του ένα διαστημικό σκάφος που στάλθηκε σε μια ιστορική τροχιά γύρω από τον πλανήτη Αφροδίτη προκειμένου να τον εξερευνήσει με τη χρήση ραντάρ.
Ήταν μια από τις πιο φιλόδοξες εξερευνητικές αποστολές από το πρώτο μη επανδρωμένο τηλεκατευθυνόμενο διαστημικό σκάφος που εκτοξεύθηκε από τη NASA στις 4 Μαΐου 1989 και το πρώτο από τα τρία διαστημικά σκάφη με προορισμό το βαθύ διάστημα που εκτοξεύτηκαν από το Διαστημικό Λεωφορείο και φυσικά, κανείς δεν περίμενε ότι το διαστημόπλοιο θα επέστρεφε ποτέ στη Γη. Σύμφωνα με στοιχεία από την wikipedia.org, ήταν το πρώτο διαστημικό σκάφος με το οποίο δοκιμάστηκε η αεροπέδηση (aerobraking), ειδική τεχνική ελέγχου του ύψους και της τροχιάς, στην οποία το σκάφος επιβραδύνεται λόγω τριβής με την ατμόσφαιρα του πλανήτη. Η τεχνική αυτή επιτρέπει την ελεγχόμενη επιβράδυνση του σκάφους χωρίς κατανάλωση καυσίμων.
Πλανήτης Αφροδίτη
Το «Μαγγελάνος» δημιούργησε την πρώτη (και μέχρι σήμερα ποιοτικά αξεπέραστη) χαρτογράφηση υψηλής ανάλυσης των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων της επιφάνειας της Αφροδίτης. Καθώς ο πλανήτης καλύπτεται από πυκνά νέφη και κανένα χαρακτηριστικό του δεν είναι ορατό από τη Γη ή από το διάστημα, η μορφή της επιφάνειας της Αφροδίτης ήταν σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. Η δυσκολία αυτή ξεπεράστηκε με τη χρήση της τεχνικής της απεικόνισης ραντάρ, καθώς το ραντάρ μπορεί να διαπεράσει την ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και να «δει» μέσα από αυτή, σε έναν βαθμό συγκρίσιμο με αυτή της φωτογραφικής χαρτογράφησης άλλων πλανητών στο ορατό μέρος του φάσματος.
Η εκτόξευση του Μαγγελάνου έγινε με τη βοήθεια του διαστημικού λεωφορείου Ατλαντίς κατά τη διάρκεια της αποστολής STS-30 στις 4 Μαΐου 1989. Το Ατλαντίς μετέφερε το σκάφος σε χαμηλή γήινη τροχιά, όπου και το απελευθέρωσε. Στη συνέχεια πυροδοτήθηκε ο πύραυλος στερεών καυσίμων (IUS) στέλνοντας το Μαγγελάνο στο μακρινό δεκαπεντάμηνο ταξίδι του. Το Μαγγελάνος περιστράφηκε μιάμιση φορά γύρω από τον Ήλιο προτού να μπει σε τροχιά γύρω από την Αφροδίτη στις 10 Αυγούστου 1990. Τελικά το 1994 «διατάχθηκε» να καταδυθεί στην ατμόσφαιρα, και ακολούθως κάηκε. Εν μέρει εξατμίστηκε, ενώ μερικά τμήματα πιστεύεται ότι έπεσαν στην επιφάνεια του πλανήτη.
Επιστημονικά συμπεράσματα:
– Η επιφάνεια της Αφροδίτης καλύπτεται κυρίως από ηφαιστειακά υλικά. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ηφαιστειακής δραστηριότητας, όπως οι απέραντες πεδιάδες λάβας, οι περιοχές με μικρούς θόλους λάβας και τα μεγάλα ηφαίστεια είναι κοινά.
– Υπάρχουν λίγοι κρατήρες από πρόσκρουση μετεώρων στην Αφροδίτη, που σημαίνει ότι η επιφάνεια είναι μάλλον γεωλογικά νέα – λιγότερο από 800 εκατομμυρίων ετών.
– Τα παγωμένα ποτάμια λάβας, μήκους πάνω από 6.000 χιλιομέτρων, προδίδουν την εξαιρετική ρευστότητα της λάβας που ρέει στην επιφάνεια του πλανήτη.
– Σημάδια από κίνηση τεκτονικών πλακών δεν παρατηρήθηκαν στην Αφροδίτη. Η τεκτονική του πλανήτη περιλαμβάνει πολλές ρωγμές καθώς και πολυάριθμες δομές που αποκαλούνται κορώνες και παράγονται από την ανάβλυση και την καθίζηση του μάγματος από τον μανδύα.
